Wanneer heb je een verhoogde kans op borstkanker?

Deel dit artikel:

In ons land krijgen 108.402 mensen jaarlijks kanker. In 14% van de gevallen, bij 14.640 mensen, gaat het om de diagnose borstkanker, stelt het KWF op zijn website. Volgens Pink Ribbon krijgt 1 op de 7 vrouwen hier in haar leven mee te maken. Vrouwen met een erfelijke aanleg hebben een grotere kans om de ziekte te krijgen, meldt het RIVM. Het is de meest voorkomende vorm van kanker onder Nederlandse vrouwen. Circa 75% van de vrouwen die ermee te maken krijgen, is 50 jaar of ouder.

Ongeveer vijf tot tien procent van alle vrouwen met borstkanker heeft de ziekte gekregen door een erfelijke aanleg, meldt de website kanker.nl. Vrouwelijke geslachtshormonen spelen een zeer belangrijke rol bij het ontstaan. Het gaat met name om oestrogeen, maar ook om progesteron. Hoe langer borsten zijn blootgesteld aan deze hormonen, hoe groter de kans op borstkanker.

Vrouwen hebben een (licht) verhoogde kans op borstkanker wanneer zij:
– vroeg zijn gaan menstrueren
– laat in de overgang zijn gekomen
– weinig of geen kinderen hebben
– geen of kort borstvoeding hebben gegeven
– overgewicht hebben tijdens en na de overgang
– dagelijks alcohol gebruiken (meer dan een glas per dag)
– weinig of niets aan lichaamsbeweging doen
– de anticonceptiepil slikken
– dicht borstklierweefsel hebben
– DES-moeder zijn (DES is een middel dat werd voorgeschreven aan zwangere vrouwen die onder andere eerder een miskraam hebben gekregen, vloeiden tijdens de zwangerschap of diabetes hadden, red.)
– op jonge leeftijd (voor hun 40ste) op de borst zijn bestraald

Krijgen van kinderen

Vrouwen die nooit zwanger zijn geweest, lopen meer risico op het krijgen van borstkanker dan vrouwen die wel kinderen hebben gekregen. Een belangrijk gegeven hierbij is de leeftijd waarop een vrouw haar eerste kind krijgt. Vergeleken met vrouwen zonder kinderen hebben vrouwen die hun eerste kind voor hun 32ste levensjaar kregen een lager risico. Vrouwen die hun eerste kind tussen hun 32 en 35ste jaar kregen, lopen ongeveer evenveel risico. Vrouwen die hun eerste kind na hun 35ste kregen, hebben zelfs een iets hoger risico. Vrouwen die meerdere kinderen hebben gekregen, lopen over het algemeen een lager risico.

Borstvoeding

Ook het geven van borstvoeding speelt een rol. Bij moeders die vier tot twaalf maanden borstvoeding hebben gegeven, wordt de kans om borstkanker te krijgen verlaagt. Het risico vermindert verder bij langere duur (opgeteld over alle borstvoedingsperioden bij elk kind). Ook hierbij is het effect gunstiger naarmate de vrouw jonger is als ze borstvoeding geeft.

Menstruatie en overgang

Wie menstrueert voor haar twaalfde jaar, heeft meer kans op borstkanker. En vrouwen die na hun 55ste in de overgang komen, hebben meer kans op het krijgen van de ziekte dan vrouwen bij wie dat vóór hun 45ste gebeurt. De leeftijd waarop vrouwen in de overgang komen, hangt samen met de afnemende werking van de eierstokken. Vrouwen bij wie de eierstokken al op jonge leeftijd zijn verwijderd en bij wie de menopauze vroeg begint, hebben minder kans op borstkanker.

Overgang

Door de overgang maakt een vrouwenlichaam minder hormonen aan, dit komt doordat de voorraad eicellen uitgeput begint te raken. Daardoor stoppen de eierstokken met de aanmaak van verschillende hormonen, zoals oestrogeen en progesteron. Gemiddeld maakt ons lichaam na de menopauze zo’n zestig procent minder oestrogeen aan, leggen gynaecologen Wilma Smit en Pauline Ottervanger uit. De productie van progesteron daalt zelfs tot bijna nul. De balans tussen deze hormonen verandert dus ingrijpend. Het lichaam moet zich aan deze nieuwe situatie aanpassen, wat overgangsklachten kan veroorzaken.

Overgewicht

Als een vrouw in gewicht blijft toenemen tijdens of na de overgang, neemt haar risico op borstkanker toe. Vooral als er sprake is van overgewicht.

Gebruik van anticonceptiepil

De anticonceptiepil bestaat uit oestrogeen en progesteron en het gebruik ervan verandert de hormoonhuishouding. Dit kan tot een tijdelijk, licht verhoogd risico op borstkanker leiden (alleen tijdens het gebruik). Kijk hier voor meer informatie.

Erfelijke aanleg

Bij vrouwen met een erfelijke aanleg wordt borstkanker vaker op een relatief jonge leeftijd vastgesteld: nog voor het 50ste levensjaar. Meestal hebben meerdere, directe bloedverwanten in verschillende generaties borstkanker (gehad). Denk hierbij aan moeder en zussen. Ook als zowel borstkanker als eierstokkanker bij een directe bloedverwant of in een familie voorkomt, kan dat erfelijk zijn.

Bronnen | KWF, Pink Ribbon, RIVM, kanker.nl en borstkanker.nl
Foto | iStock

Kijk voor meer artikelen over borstkanker op margriet.nl/borstkanker.

Lotgenoten vinden

Heb je te maken (gehad) met borstkanker en wil je je ervaringen delen met lotgenoten? Bezoek onze Facebookgroep Margriet borstkankerlotgenoten.

Lees ook

Bekijk ook
Zó maak je de blender schoon.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.