MT35 M35 Dossier Beeld Ellen Gözel
Beeld Ellen Gözel

PREMIUM

Je mond gezond houden: zo voorkom je bloedend tandvlees en onfrisse adem

Een gezond gebit is je visitekaartje, maar is ook van levensbelang. Zéker als we ouder worden. want een gezonde mond verlaagt het risico op parodontitis en verkleint de kans op hart- en vaatziekten en diabetes.

Bloed is niet goed

Veel mensen hebben er weleens last van: bloedend tandvlees. We doen er volgens tandarts Richard Kohsiek van Kohdent Mondzorg in Bunschoten te laconiek over. Het kan namelijk meer kwaad dan je denkt.

Is het erg als je tandvlees bloedt?

“Ja. Gezond tandvlees hoort niet te bloeden. Bloed is een alarmbel. Als we ergens anders aan het lichaam bloeden, rennen we toch ook naar de verbandtrommel?”

Wat voor kwaad kan het dan?

“Als je tandvlees bloedt, is er een open verbinding naar de rest van je lijf. Bacteriën die al van nature in de mond aanwezig zijn, kunnen zo in de bloedbaan terechtkomen en ergens anders voor problemen zorgen. Maar je kunt er ook parodontitis van krijgen. In het ergste geval zelfs ernstige botafbraak.”

MT35 M35 Dossier Beeld

Hoe ontstaat bloedend tandvlees eigenlijk?

“Op je tanden en kiezen ontstaat een wit laagje: tandplaque. Als je dat niet weghaalt, verhardt die plaque op den duur tot tandsteen. Daardoor sluit je tandvlees niet meer strak aan rondom je tanden of kiezen. Zo komt de tandplaque steeds verder onder je tandvlees terecht, richting je kaakbot. Daar kun je niet meer zelf bij om het schoon te maken. Het kan daar voor ontstekingen en botafbraak van het gebit zorgen.”

Hoe voorkom je bloedend tandvlees?

“Allereerst door regelmatig naar de mondhygiënist of tandarts te gaan. Poets verder twee keer per dag twee minuten met een elektrische tandenborstel. En gebruik dagelijks tandenstokers of ragers om de plaque tussen je tanden en kiezen weg te halen. Stop met roken. En vermijd stress. Bij stress verandert er iets aan je speeksel: het wordt plakkeriger, waardoor er meer tandplaque in de mond achterblijft en de kans op tandsteen toeneemt.”

Bruggen bouwen

Als je een tand of kies mist, kun je last ­krijgen met kauwen. Of de tanden of ­kiezen aan weerszijde van de open ruimte kunnen naar elkaar toe groeien, waardoor ze scheef gaan staan. Dan kan een brug helpen om dit te voorkomen: een kap over twee kiezen met een tussenstuk ertussen. Oftewel: twee kronen met een tussenstuk dat de oude kies vervangt.

MT35 M35 Dossier Beeld

2 tot 3 keer zo vaak

Parodontitis komt twee tot drie keer vaker voor bij diabetespatiënten. Vermoedelijk doordat de weerstand tegen infecties bij diabetes verslechtert door de niet goed ingestelde bloedsuikerspiegel. Ook kunnen ontstekingen in het lichaam, zoals in de mond, de suikerspiegel ontregelen.

Naar de tandarts voor je hart

Parodontitis is ernstig ­ontstoken tandvlees. Het ontstaat doordat er op den duur tandsteen onder het tandvlees gaat groeien. Dat is niet alleen slecht voor je gebit, maar ook voor je hart. Richard ­Kohsiek: “Uit onderzoek blijkt dat parodontitis het risico op ­hartproblemen met meer dan de helft verhoogt. Dat komt doordat het tandvlees bij parodontitis een beetje van de ­tanden en kiezen af komt te staan, waardoor er ruimte ontstaat waarlangs schadelijke mondbacteriën in de bloedbaan kunnen ­terechtkomen. Zo kan een schadelijke bacterie zich bijvoorbeeld hechten aan een hartklep en daar een ontsteking veroorzaken.” Gelukkig is het omgekeerde ook bewezen in onderzoek: het behandelen van parodontitis heeft een ­positief effect op de conditie van het vaatstelsel. Nog meer redenen om ­parodontitis te voorkomen: het vergroot het risico op diabetes. Ontstekingen in de mond kunnen namelijk de suikerspiegel ontregelen. “Daarnaast zijn er ­aanwijzingen voor een ­relatie tussen een slechte mondgezondheid en reuma, dementie en ­depressie. Daar wordt ­momenteel onderzoek naar gedaan.”

MT35 M35 Dossier Beeld

Kronen

Als er een stukje van je tand of kies ontbreekt, kan de tandarts een kroon plaatsen. Het is een kapje van porselein dat precies over de afgeslepen tand of kies past en dezelfde kleur en vorm heeft.

Een kwart van de Nederlanders is bang voor de tandarts. Zo’n 800.000 Nederlanders zijn zelfs zó bang, dat ze niet meer durven te gaan. Zij lijden aan tandartsfobie.
Bron: allesoverhetgebit.nl

Implantaten

“Een implantaat is een hulpmiddel voor de vervanging voor een ontbrekende tand of kies,” zegt Richard Kohsiek. “De meeste implantaten worden gezet bij mensen die een tand of kies kwijt zijn. Bijvoorbeeld doordat een tand verloren is gegaan door een ongeval of omdat een tand of kies niet meer op een andere manier is te repareren. Een implantaat is eigenlijk een soort schroef die in het kaakbot wordt geplaatst. Je kunt het zien als een kunstwortel. Op die ‘wortel’ wordt dan een kroon of brug geplaatst, die de ­ontbrekende tand of kies vervangt. Het vergt een operatie die altijd onder plaatselijke verdoving plaatsvindt.” Een implantaat is niet voor iedereen de beste optie. Soms is een brug een betere keuze. Of een beugel. Daarmee trek je de naastliggende kiezen of tanden wat naar elkaar toe om het gat te ‘overbruggen’. Het voordeel van een beugel is dat je gebit bestaat uit enkel eigen tanden en kiezen. Kohsiek: “Zorg dat je tandarts of implantoloog je goed voorlicht zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.”

TIP

Vraag altijd een offerte. En zorg dat je ook op de hoogte bent van bijkomende kosten. De prijs op de factuur mag niet meer dan tien procent afwijken van de offerteprijs. Op de offerte staan trouwens codes achter alle behandelingen en benodigde materialen. Daarmee kun je bij je verzekering checken of ze vergoed worden.

Onfrisse adem

Vijftien procent van de Nederlanders heeft regelmatig last van een onfrisse adem. Dat komt volgens Kohsiek door een slechte mondhygiëne. “Mondbacteriën maken gassen van etensresten die op de achterkant van de tong en tussen de tanden en kiezen zijn achtergebleven. Daarbij komen zwavelverbindingen vrij die een vieze geur veroorzaken. Poets en stook goed om etensresten te verwijderen.” Blijf je last houden van een stinkende adem? Dan kan een tongschraper helpen, een soort harkje waarmee je je tong schoon kunt schrapen. “De gasvormende bacteriën zitten namelijk ook op je tong. Vooral achteraan, waar de tong ruw is.”

MT35 M35 Dossier Beeld

Overgang

In de overgang krijgen sommige vrouwen last van hun gebit. Dat komt door hormoonschommelingen. Richard Kohsiek: “Veranderingen in het oestrogeen- en progesterongehalte hebben effect op de bloedtoevoer naar het tandvlees. Dat kan ervoor zorgen dat het tandvlees gevoeliger wordt voor ontstekingen. En dat kan dan weer effect hebben op het kaakbot. De tanden en kiezen kunnen er zelfs los van komen te zitten.” De oestrogeenafname kan ook zorgen voor droge slijmvliezen waaronder die van de mond. Minder speeksel in de mond vergroot de kans op gaatjes. “Wat helpt is de speekselproductie stimuleren, bijvoorbeeld door op suikervrije kauwgum te kauwen.”

MT35 M35 Dossier Beeld

Facings

Facings zijn te vergelijken met kunstnagels, zegt Richard Kohsiek. Het zijn tandkleurige laagjes die over je eigen tanden heen worden geplakt als er bijvoorbeeld een stukje van je tand af is. Ze worden gemaakt van composiet of porselein. Composiet kan na verloop van tijd onder invloed van koffie, thee, sigaretten of rode wijn gaan verkleuren. Porselein gaat langer mee en is kleurvaster, maar is dan wel weer duurder dan composiet.

46 seconden

De gemiddelde Nederlander poetst gedurende 46 seconden zijn gebit. Dat is volgens tandartsen veel te weinig. Om het gebit helemaal vrij te maken van tandplaque moet je minstens twee minuten poetsen. Poets het liefst met een elektrische tandenborstel. Daar zit een timer op. Bovendien heeft onderzoek aangetoond dat elektrische tandenborstels effectiever zijn dan handtandenborstels.

Dorien DijkhuisEllen Gözel

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden