MT27 M27 NNV Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

PREMIUM

Nora (62): ‘Ik ga nooit meer op vakantie. Laat mij maar gewoon af en toe simpel een weekendje weggaan, dat is leuk genoeg’

Acht jaar geleden besloot Nora (62) dat op vakantie gaan simpelweg niets voor haar was. Vanwege haar dwangstoornis levert het haar te veel stress op.

“Ik heb drie vriendinnen met wie ik geregeld leuke dingen doe. Zoals fietsen, wandelen en zwemmen in natuurwater, zelfs in de winter. We gaan ook weleens een weekendje weg. Toen ze onlangs plannen maakten om van een weekend een week te maken en met z’n vieren naar Frankrijk te gaan, liet ik me bijna meeslepen door hun ­enthousiasme. Ik ben dol op hun gezelschap en wie weet was dit een goede aanleiding om het toch nog eens te proberen.”

“Maar ’s avonds thuis sloeg de paniek toe. In mijn hoofd maakte ik alweer lijstjes van wat ik zou moeten doen, inpakken en ­organiseren en dat zorgde acuut voor zo veel spanning dat ik begon te hyperventileren. Een warm bad hielp niet, net zo min als knuffelen met mijn katten. Sterker nog, dat laatste maakte mijn onrust alleen maar groter. Want als ik zou meegaan, moest ik ook mijn poezen achterlaten en een hele week, nee, dat gaat gewoon niet. Ik kon pas in slaap komen toen ik voor mezelf had besloten: ik doe het niet. Jammer, maar het is niet anders. Op vakantie gaan, dat is gewoon niets voor mij.”

Pannetje op het vuur

“Terwijl ik het toen ik jong was en later toen ik een ­relatie had, wel veel heb gedaan. Maar het was altijd een lijdensweg. Ik heb OCD, een dwangstoornis, die er altijd al een beetje in heeft gezeten, maar die volop tot uiting kwam toen ik nét op mezelf woonde. Ik was een verlegen meisje en voelde me totaal niet op mijn plek in de studentenflat waar ik kwam te wonen, tussen al die populaire, goedgebekte jonge mensen. Ik probeerde alles goed te doen en zo weinig mogelijk op te vallen.

Op een dag liet ik een pannetje op het vuur staan. Iedereen was woedend. Hierna begon het controleren: het gas, het koffiezetapparaat, mijn föhn, het strijkijzer. Of ik mijn deur wel op slot had gedaan. Het gaf me zo veel stress dat ik bij een psycholoog belandde. Door exposure-therapie werd de dwang minder. Dat betekent dat ik mijn angsten onder ogen moest zien, moest stoppen met controleren, al was ik nog zo ­bezorgd als ik het huis verliet. Het was afschuwelijk, maar het hielp wel. Zeker in de jaren dat ik samenwoonde en ik toch niet alles in de gaten kon houden wat er thuis gebeurde, was mijn controledwang een stuk minder.”

MT27 M27 NNV Beeld

Stress vooraf

“Het enige wat moeilijk bleef, was op vakantie gaan. Want daar kwam zo veel bij kijken. In de eerste plaats moest ik mijn werk goed plannen en afronden - omdat ik als zzp’er werk, kon ik nooit iets overdagen aan collega’s - en ik was ­altijd bang dat dat niet zou lukken. Door die angst werd inpakken ook een heel groot ding, ik was ­altijd bang voor tijdgebrek of dat ik iets zou vergeten. Kennelijk is dat voor andere mensen die dol zijn op vakantie een makkie. Er zijn zelfs mensen die voor één week helemaal naar de andere kant van de wereld vliegen. Ik vind het onbegrijpelijk, voor mij is dat echt niet te doen.”

“De stress begon vroeger altijd al wanneer mijn toenmalige vriend en ik begonnen met plannen maken. Dan lag ik wakker over mijn werk en of ik wel betrouwbare kattenoppas zou kunnen vinden. Meteen daarna begon ik lijstjes te maken. Dit doen, dat afronden, zus kopen, zo inpakken. En er kwam steeds iets bij. In een poging rust voor mezelf te creëren, begon ik vaak al een maand van tevoren met inpakken. En dan was er nog het goed en netjes achterlaten van het huis, wat ik per se wilde doen… Als we eindelijk in het vliegtuig zaten, was ik kapot, echt kapot. En op van te stress. Wat heb ik vaak stilletjes zitten huilen naast mijn vriend. Dan was ik ervan overtuigd dat ik toch iets belangrijks was vergeten. De reden dat ik deze lijdensweg toch aanging, was omdat ik wist dat ik uiteindelijk wel zou gaan genieten. Eenmaal een paar dagen op het strand, viel de spanning van me af. Dan hadden we het nog weken heel fijn. Dus hoe moeilijk ook, ik zette door, ook voor mijn vriend, die gek was op vakantie. En gelukkig altijd heel begripvol was, ik mocht altijd mijn zorgen tegen hem uitspreken, hoe overdreven of irreëel ze ook waren.”

Dit nooit meer

“Toen onze relatie stukliep, elf jaar geleden, dacht ik: dat stressen doe ik mezelf niet meer aan. Eén keer nog heb ik me laten overhalen. Vijf dagen Bretagne, met mijn zussen en aanhang. Ik wilde geen spelbreker zijn. Een weekendje ging altijd wel, dat gaf me bijna geen zorgen. Dan moest vijf dagen toch ook lukken? Maar zonder mijn vriend bleek ik het helemaal niet aan te kunnen. In de weken voor vertrek was ik was ziek van de spanning. En op het moment dat we over de grens reden, wist ik zeker dat ik de stekker van de wasmachine er niet had uitgetrokken en dat er zou brand zou komen. Ik moest de hele familie ophouden om mijn buurvrouw te benaderen met de vraag of zij het wilde checken. In plaats van me daarna gerust te voelen, haalde ik me een kwartier later al in mijn hoofd dat mijn buurvrouw bij het controleren van de wasmachine misschien wel per ongeluk een van mijn katten had opgesloten. Het is een rampzalige vakantie geworden. Tot ontspanning kwam ik niet, in die vijf dagen. De anderen hadden het leuk, maar mijn hoofd draaide overuren en ik deed niets anders dan sms’en naar mijn buurvrouw, die stapeldol van me werd. Toen ik uiteindelijk opgelucht mijn eigen voordeur weer opentrok, wist ik: dit nooit meer.”

Ik heb het er niet voor over

“Soms vind ik dat wel ­lastig, hoor. Vooral als ­iedereen in de zomer ­enthousiaste vakantieplannen maakt. Dan voel ik me wel een buitenstaander. Maar toch, ik heb al het gedoe er niet meer voor over. En nee, ik wil ook niet meer in therapie. Ik heb er gewoonweg de energie niet meer voor. Laat mij maar gewoon af en toe simpel een weekendje weggaan, dat is leuk ­genoeg. Natuurlijk is het jammer dat ik mijn drie vriendinnen straks moet uitzwaaien en ik in mijn eentje achterblijf. Maar alles beter dan weer al die stress op mijn hals te halen.”

Lydia van der WeideGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden