Headers columnisten Tanja Jess NW Beeld Feriet Tunc
Beeld Feriet Tunc

PREMIUM

Mijn kind is niet de enige die in transitie is. Eigenlijk gaan wij met het hele gezin mee

Tanja vertelt hoe het is om de moeder te zijn van een kind dat transgender is.

Ik maak er weleens grapjes over dat ik nu toch nog dat koningskoppel heb, maar let’s be honest, het feit dat mijn oudste ‘zoon’ een meisje blijkt te zijn is natuurlijk een behoorlijk ingewikkeld proces. Vooral niet makkelijk voor haar. Alleen kan ik het niet over haar hebben, want wat zij voelt, wat door haar heengaat kan alleen zij precies weten en het is ook haar alleenrecht om daarover uit te weiden als ze daar ooit behoefte aan zou hebben.

Waar ik het wel over kan hebben is hoe het voor mij is en hoe ik dit proces ervaar. Dat was in eerste instantie vol verwarring en ongeloof. Ik had het niet aan zien komen. Charly was iets minder verbaasd dan ik, maar hij komt uit een familie waar de mannen wat meer ‘macho-achtig’ zijn, terwijl de mannen in mijn familie eerder nerdisch en zachtaardig zijn. Ik zag Alice gewoon als een echte Jess.

Het leek zo makkelijk

Ik had dan ook totaal niet verwacht dat dit zou spelen. Dus toen ze ons vertelde dat ze dacht dat ze transgender was, was ik nogal verrast en ook een beetje geschrokken, want ik dacht: Jeetje, wat staat haar nu allemaal te wachten. Ik had haar een makkelijker levenstraject gegund. Ik weet nog dat ik, toen ze nog heel klein was, altijd zo ontzettend blij was met het feit dat ze zo ‘easy going’ was. Het leven leek voor haar zo makkelijk. Al toen ze nog in mijn buik zat was ze super relaxed. Ze ging tegelijk met mij slapen en we werden ook samen wakker. Geen getrappel of gewoel ’s nachts. Nooit hield ze me uit mijn slaap.

En toen ze geboren was, was ze zo’n makkelijke baby. Ze werd altijd wakker met een glimlach op haar gezicht en huilde alleen maar als ze honger had of een vieze luier. Ook later was ze altijd een blij en vrolijk kind en super flexibel. Ze vond gewoon alles leuk. Ik weet nog dat ik altijd zei: ‘Als ik haar in één woord moet omschrijven, zeg ik: enthousiast.’ En ik weet ook nog dat ik toen heel vaak dacht: O, ik hoop zo dat je dit kunt vasthouden voor de rest van je leven, want dan is het leven zo veel makkelijker. Alsof ik ergens al voelde dat dat ooit zou veranderen. Tja, en toen sloeg het aan het eind van de basisschool helemaal om en werd ze steeds somberder.

Op de wachtlijst

Wij dachten toen dat dat kwam door haar ADD (die diagnose had ze al), dat ze op school door de bomen het bos steeds minder zag. Maar goed, achteraf vielen natuurlijk de puzzelstukjes op hun plaats. Het duurde even voordat ze zelf wist waarom ze zich zo rot voelde. Maar dat moment kwam en toen hebben we haar eigenlijk direct op de wachtlijst laten zetten bij het VUmc, omdat ik wist dat die ontieglijk lang was. We hebben uiteindelijk maar liefst twee jaar en acht maanden (!!) moeten wachten voordat ze aan de beurt was voor een eerste gesprek. Het is echt verschrikkelijk dat dit zo lang duurt. Aan de ene kant had zij die tijd nog wel nodig. Ik was er tenslotte met dat aanmelden heel snel bij omdat ik meerdere transgender personen ken en daardoor goed op de hoogte was. Maar de gemiddelde Nederlander weet dat misschien niet en als je dan na een aantal jaren uitvogelen wat je nu eigenlijk voelt, denkt: nu ga ik me aanmelden, dan kom je dus voor de verrassing te staan dat je zomaar nog jaren moet wachten voordat je de nodige hulp krijgt.

Je moet zó veel uitvogelen

En dat kan echt desastreus uitpakken. Mensen worden vaak heel somber en depressief. We weten ook dat suïcidaliteit onder transgender personen vele malen hoger is dan bij cisgenders. Dus daar moet echt iets aan veranderen. Er komen nu wel steeds meer genderpoli’s bij, maar bij lange na niet genoeg. Naast de gesprekken, diagnostiek en eventuele medische behandelingen is er meestal ook behoefte aan ondersteuning die de genderpoli’s niet kunnen bieden. Dan heb ik het over coaching en begeleiding bij het zetten van al die eerste stappen, zoals winkelen, het vertellen op school of op je werk, je weg vinden in relaties, etc.

Daarvoor moet je dan weer een persoonsgebonden budget aanvragen bij je gemeente en dat is ook weer een heel gedoe. Er is zo veel wat je niet weet als ouder, wat je allemaal moet uitvogelen en wat je kind al helemáál niet weet. Dus ik voel nu heel erg de behoefte om mijn opgedane kennis hierover te delen omdat ik zo veel reacties krijg via dm’s op social media van ouders die hetzelfde meemaken. Tegelijkertijd merk ik dat deze column nu al veel te lang wordt en ik nauwelijks nog iets heb kunnen vertellen over mijn traject als moeder van een kind met genderdysforie. Zij is tenslotte niet de enige die in transitie is. Eigenlijk gaan wij met het hele gezin mee. Hoe mij dat als moeder vergaat, zal ik in mijn volgende column met je delen. Tot over twee weken!

Paspoortbeeld columnisten Tanja Jess NW Beeld

Over Tanja Jess

Tanja Jess is actrice en presentatrice. Ze is al zo’n dertig jaar te zien in allerlei films, op het toneel en in series en programma’s op tv. Ook heeft ze uitstapjes gemaakt naar radio en schreef ze een boek (De Mama Match). Intussen schrijft zij al vijftien jaar columns voor diverse magazines en heeft ze haar eigen podcast, Kaarten Op Tafel. Ze is moeder van twee pubers, heeft een hond en twee katten en is getrouwd met zanger Charly Luske.

Wil je Tanja volgen? Dat doe je natuurlijk tweewekelijks op vrijdag bij Margriet. Daarnaast kan dat ook via haar eigen website Tanjajess.nl, via Instagram of Facebook

Tanja JessFeriet Tunc

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden