MT23 M23 Relatie redden Beeld Redactie
Beeld Redactie

PREMIUM

‘Jacques denkt nog steeds dat onze problemen door mij komen, omdat ik altijd kritiek op hem heb’

Angela (46) heeft het idee dat ze tegen een muur praat als ze Jacques (48) vertelt over haar erger­nissen of hem vraagt iets aan zijn gedrag te veranderen.

MT23 M23 Relatie redden Beeld

Angela

“We hebben het in de therapie gehad over het patroon waarin we zijn terechtgekomen en dat we moeten doorbreken om dichter bij elkaar te komen. En we hebben aandacht besteed aan onze communicatie, maar ik heb het gevoel dat het allemaal geen zoden aan de dijk zet. Jacques denkt nog steeds dat onze problemen door mij komen, omdat ik altijd kritiek op hem heb. Hij zegt altijd dat hij het toch niet goed kan doen.”

In de aanval

“Hij heeft de therapie totaal niet begrepen. Volgens hem heeft u gezegd dat ons patroon is dat ik vaak in de aanval ga en dat hij zich dan terugtrekt om zichzelf te beschermen. Maar hij vergeet daarbij dat hij net zo goed onderdeel is van dat patroon. U heeft gezegd dat ik zo kritisch ben en soms ook wel fel word, omdat ik hem wil bereiken. Als hij elk gesprek uit de weg gaat, moet ik dingen wel herhalen om het hem duidelijk te maken. Als hij naar me zou luisteren en me het gevoel zou geven dat ik door hem word gehoord, zou ik niet zo fel hoeven te worden.”

Hij verandert niet

“Ik heb echt geprobeerd om de dingen waar ik last van heb op een rustige manier te zeggen, maar dan heeft het helemaal geen effect. Hij verandert gewoon niet. Volgens mij heeft therapie geen zin als je er niets mee doet. Het enige uur dat wij met elkaar praten is het uur dat we hier zijn. Daarna wordt er door hem gezwegen tot onze volgende afspraak. We hebben in de therapie besproken dat ik dingen aan hem moet vragen als ik wil dat hij iets voor me doet. Maar ik heb die dingen al zo vaak gevraagd: dat hij niet alles laat liggen waar hij het toevallig heeft gebruikt. Dat hij me belt als hij later thuiskomt. Dat hij een keer vraagt hoe het op mijn werk is gegaan als hij weet dat ik een moeilijk gesprek had die dag.

Het zijn echt geen abnormale eisen die ik stel. Hij weet dat het mij onrustig maakt als het een troep is in huis. Maar hij blijft zijn kopjes en bordjes op het aanrecht zetten in plaats van in de vaatwasser. Moet ik dan echt elke keer vragen of hij zijn jasje even aan de kapstok wil hangen of zijn schoenen in de gang wil zetten in plaats van in de woonkamer zodat ik er over struikel? Hij kan er toch ook zelf aan denken om te bellen als er iets in zijn plannen verandert of als hij een afspraak maakt waar ik niet van op de hoogte ben. Bovendien: als ik hier iets van zeg of hem iets vraag, krijg ik zo’n blik van: ze heeft weer wat te zeuren. Maar als ik het honderd keer gevraagd heb kan hij het toch ook een keer uit zichzelf doen?”

MT23 M23 Relatie redden Beeld

Jacques

“Zij denkt geloof ik echt dat ik die dingen doe of niet doe om haar te pesten. Waarom zou ik dat willen? Het probleem is meer dat ik de zogenaamde troep in ons huis niet zie. Als Angela mij vraagt om te stofzuigen wil ik dat best doen. Ik vind echt niet dat zij alles in het huishouden moet doen en ik probeer ook om mijn steentje bij te dragen, maar het klopt dat ik er vaak op attent moet worden gemaakt dat er iets moet worden gedaan.”

Allemaal lijstjes

“Er moet bij ons altijd heel veel worden gedaan in de ogen van Angela. Ik probeer haar geregeld duidelijk te maken dat ze misschien eens wat meer tijd voor zichzelf moet maken en meer dingen moet doen die ze leuk vindt. Maar ze neemt nooit tijd voor zichzelf, omdat ze altijd lijstjes heeft van dingen die allemaal nog moeten. Vervolgens neemt ze mij het kwalijk dat ze zo veel moet. Maar dat moet helemaal niet van mij. Liever niet zelfs. Een huis is om in te leven en dat hoeft er van mij niet altijd uit te zien als een plaatje uit een woontijdschrift. Als ik thuis ben, vind ik het heerlijk om mijn schoenen en mijn jasje uit te doen en even de krant in te kijken of wat dingen van mijn werk op te bergen. Even landen thuis. Daarna wil ik absoluut dingen doen die moeten gebeuren. Maar ik wil het ook kunnen zeggen als ik iets onnodig of overdreven vind.”

Geïrriteerde sfeer

“Zo zou ik het bijvoorbeeld heel prettig vinden als we wat later zouden kunnen eten. Voor Angela moet dat strikt om halfzes. Anders vindt ze dat ze een te groot deel van de avond kwijt is na het opruimen van de keuken. Voor mij is het lastig om precies op tijd thuis te zijn en aan tafel te gaan. Nog los van het feit dat ik het niet prettig vind om zo vroeg te eten. Er zijn desondanks genoeg dagen dat ik op tijd ben, maar het komt ook regelmatig voor dat een vergadering of een gesprek met een klant uitloopt. Het is niet altijd mogelijk om dan even mijn vrouw te bellen. Ik heb al heel vaak aangeboden om een paar avonden in de week te koken en daarna de keuken op te ruimen zodat zij andere dingen kan doen van dat ellendige lijstje van d’r. Maar ik doe het uiteraard niet precies op haar manier, dus dat wil ze niet. Ik heb er last van dat er altijd zo’n gehaaste en geïrriteerde sfeer hangt. Als Angela binnenkomt, begint ze meteen dingen te doen. Ik zou het fijn vinden om even te kletsen of desnoods te zwijgen, maar even rust. Maar als ik daar wat van zeg, hebben we woorden en ligt het allemaal weer aan mij.”

MT23 M23 Relatie redden Beeld

De therapie

Paren komen in therapie omdat ze willen dat bepaalde dingen in hun relatie veranderen. Waarbij ze er vaak van uitgaan dat de verandering vooral van de ander moet komen. Nu is het zo dat mensen wel hun gedrag kunnen veranderen, zij het vaak met moeite, maar dat ze niet een totaal andere persoon kunnen worden. Zoals ze ook hun partner niet wezenlijk kunnen veranderen.

Bij een relatie hoort ook dat je elkaar accepteert. Daarmee bedoel ik niet dat je elke kritische opmerking of vraag om verandering kunt pareren door te zeggen: ‘Zo ben ik nu eenmaal.’ Je kunt wel duidelijk maken aan de ander hoe je je voelt bij zijn gedrag en dat je het prettig zou vinden als hij je daarin tegemoet zou kunnen komen, maar je kunt niet eisen dat hij een ander mens wordt. Het verschil tussen anders doen en anders zijn is voor veel paren moeilijk. Angela kan wel aan Jacques vragen om spullen op te ruimen, ze kan echter niet van hem verwachten dat hij ‘uit zichzelf’ ziet wat er moet worden opgeruimd en zeker niet dat hij daar net als zij last van heeft ‘uit zichzelf’.
Jacques kan niet van Angela vragen dat zij nonchalanter wordt wat betreft al die dingen die naar haar gevoel moeten. Hij kan al helemaal niet vragen of ze alsjeblieft wat gelukkiger en vrolijker wil worden.

Impulsief versus dwangmatig

Angela en Jacques zijn heel verschillend van elkaar. Jacques is iemand die veel waarde hecht aan gezelligheid en ontspanning en die niet leeft bij de klok. Hij is een beetje chaotisch en impulsief, ’spontaan’ noemt hij dat zelf. Angela is precies, een beetje dwangmatig. Ze kan pas ontspannen als alles wat zij noodzakelijk acht, gedaan is.

Ze kunnen zich de rest van hun leven aan deze eigenschappen van de ander blijven ergeren. Ze kunnen ook besluiten om te accepteren dat de ander is zoals hij is en dat daar zelfs iets positiefs in zit. Het zou niet goed zijn als Jacques net zo nauwgezet zou zijn als Angela en het zou ook lastig zijn als zij even makkelijk zou omgaan met afspraken en taken.

Respect en begrip

In het begin van hun relatie zagen ze die zo verschillende eigenschappen als aantrekkelijk en aanvullend, maar geleidelijk aan zijn ze gaan proberen om die ander te veranderen in een kopie van zichzelf. Zonder veel succes uiteraard. In de therapie onderzoeken we wat er ook alweer positief was in de persoonlijkheid van de ander. Acceptatie van de ander als persoon is wezenlijk in een relatie. Je kunt geen kopie van jezelf van hem maken. Gelukkig maar.

Wel stellen we beiden de vraag hoe ze de ander in hun gedrag tegemoet kunnen komen met respect en begrip voor zijn anders zijn. Daarbij moet je wel vragen wat je nodig hebt. Je kunt niet verwachten dat de ander dat ongevraagd ‘uit zichzelf’ doet.

Annette HeffelsRedactie

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden