PREMIUM

Fietsen: van het kiezen van een goede fiets tot het voorkomen van zadelpijn

null Beeld Getty Iimages.  Ellen Gözel (illustratie).
Beeld Getty Iimages. Ellen Gözel (illustratie).

We trappen wat af per jaar, gemiddeld zo’n 880 kilometer per persoon. Lekker gezond, met de wind door de haren. Steeds vaker doen we dat op een e-bike, mét navigatie.

Deskundigen

  • Arjan Sterk is bewegingswetenschapper en fysiotherapeut
  • Esther van Garderen is directeur van de Fietsersbond

Hoe gezond is fietsen?

Arjan Sterk is bewegingswetenschapper, fysiotherapeut en fervent fietser. Hij weet alles over de ­lichamelijke gezondheidsvoordelen van fietsen.

“Het alledaagse fietsen is voor iedereen gezond. Om verschillende redenen. Zeker voor de leeftijdsgroep van boven de zestig, waarbij knieën, heupen en rug minder soepel worden is fietsen een fijne, onbelaste manier van bewegen. Doordat je op een zadel zit, heb je niet de schokbelasting op je gewrichten zoals je dat wel hebt bij het wandelen of hardlopen.”

Conditie

“Fietsen is goed voor de conditie. Je hart wordt er sterker van en het stimuleert de longen om dieper te ademen. Je spieren ­worden ook geactiveerd. Fietsen draagt bij aan een gezonde leefstijl, waardoor ziektes en een hoge bloeddruk kunnen worden voorkomen. Omdat je op een lage intensiteit aan het sporten bent, bevordert het bovendien de vetverbranding.”

null Beeld

Rugpijn

“Op latere leeftijd kunnen mensen last krijgen van rugpijn. Dat komt doordat de rugspieren slapper ­worden en de rug minder mobiel wordt. Fietsen helpt daartegen. Als je op een zadel zit en je beweegt je benen en je heupen, zorgt dat ervoor dat ook je rug continu kleine bewegingen maakt. De rugspieren worden daarmee ook geactiveerd. Door te fietsen zorg je ervoor dat deze sterker worden en kun je rugpijn voorkomen of verhelpen.”

E-bikes

“Als je van een traditionele fiets overstapt naar een e-bike, maar het aantal fietskilometers dat je fietst blijft gelijk, is dat niet ­bevorderlijk voor de ­gezondheid. Een e-bike trapt veel lichter. Per saldo belast je je systeem minder en dus zal je conditie achteruitgaan. Maar als de overstap naar een e-bike betekent dat je vaker de auto laat staan, vaker fietst en dus meer beweegt is dat natuurlijk beter voor je ­gezondheid.”

null Beeld

Houd de dief!

Per jaar worden er in Nederland in totaal ruim een half miljoen fietsen gestolen. Steeds meer mensen hebben een elektrische fiets, dus die worden ook vaker gejat. In 2020 waren er 18.000 aangiftes van diefstal van een elektrische fiets. Dat is 40% meer dan het jaar ervoor. Gelukkig zijn elektrische fietsen vaak uitgerust met gps en bluetooth en wordt 80% ook weer teruggevonden. Dieven hebben het ook vaak alleen op de fietsaccu ­gemunt. Daarom is het altijd slim om je e-bike extra te beveiligen met een speciaal accuslot.

Je kijkt je ogen uit

Waar kun je het fijnst fietsen? Prachtige fietsroutes zijn door heel Nederland te vinden. Zoals hier:

  • Klimmen, Zuid-Limburg (40 km). Prachtige uitzichten vanaf de ­Limburgse heuveltoppen, kastelen en de rivier de Geul.
  • Bergen aan Zee, Noord-Holland (36 km). Langs fijne badplaatsen, die je meteen een vakantiegevoel geven en door mooi duinlandschap.
  • West Schouwen-Duiveland, Zeeland (42 km). Langs het brede zandstrand van Renesse, via Slot Haamstede naar de zuidkust van het eiland.
  • Paleis het Loo, Gelderland (55 km). Vanaf Vaassen door het gebied dat al driehonderd jaar verbonden is met het Huis Oranje-Nassau. Grote kans op everzwijnen spotten.

Kijk voor deze en nog veel meer mooie routes op: fietsnetwerk.nl/inspiratie

null Beeld

Soorten e-bikes

De ‘gewone’ elektrische fiets die het meest voorkomt biedt trapondersteuning tot 25 km/u. Met deze fiets mag je gewoon het fietspad op en een helm is niet verplicht. Daarnaast is er de ­zogeheten speedpedelec. Deze kan harder dan een gewone elektrische fiets – zo’n 45 km/u - en wordt voor de wet gezien als een brommer. Je moet dus een helm op en je mag er sinds 2017 niet meer mee op het fietspad.

Opfriscursus op de fietsschool

De Fietsersbond is opgericht in 1975 en strijdt voor de belangen van alle fietsers in Nederland. ­Directeur Esther van ­Garderen: “Het wordt steeds drukker op onze fietspaden. Er zijn tegenwoordig veel e-bikes en actieve fietsers die ruimte nodig hebben, maar ook iedereen van 8 tot 88 met een rustiger tempo moet veilig op pad kunnen.”

Naast lobbyen op landelijk en gemeentelijk niveau voor een beter netwerk van fietspaden gaat de Fietsersbond ook praktisch te werk. Zo organiseren ze sinds tien jaar bijvoorbeeld fietslessen aan ouderen. Deze Fietsschool voor ­senioren is bedoeld als ­opfriscursus, zodat je met een zeker gevoel kunt ­blijven doorfietsen. Van Garderen: “Op die cursus is ook aandacht voor mensen die van een gewone fiets op een e-bike willen overstappen. Dat rijdt ­natuurlijk net wat harder. Waar moet je op letten qua reactiesnelheid? Hoe gaat dat met op- en afstappen? We organiseren ook speciale e-bike-testdagen.”

Kijk voor meer informatie op fietsersbond.nl

null Beeld
null Beeld

Au, dat zadel!

Fysiotherapeut Arjan Sterk: “Zadelpijn ontstaat door een verkeerde druk van het bekken op het ­zitvlak. Sommige delen kunnen dan overbelast raken. Met name in het perineum (het gedeelte tussen de anus en het kruis) lopen veel zenuwen en bloedvaten. Die kunnen bekneld raken als je ­bijvoorbeeld te ver voorovergebogen zit. Als je fietshouding goed is en je houdt zadelpijn, is het raadzaam om bij een fietsenwinkel verschillende typen zadels te testen. Ieder mens is anders ­gebouwd en een zadel dat beter bij je past, zal dan uitkomst bieden.”

null Beeld

De ideale fietshouding

Bij het bepalen van de juiste fietshouding is het volgens fysiotherapeut Arjan Sterk allereerst belangrijk om te letten op de stand van de rug. Sterk: “Van de zijkant gezien heeft onze rug twee natuurlijke krommingen die samen een dubbele s vormen. Voor een goede fietshouding moet die s-vorm zo veel mogelijk gehandhaafd blijven.” Wanneer je rechtop zit maar je stuur staat te veraf of te laag, moet je vooroverbuigen. Dat kan te belastend voor de rug zijn. Hoe korter de afstand tussen zadel en stuur, hoe minder je hoeft te buigen. Ook belangrijk is de buighoek van de knieën. “Als je knie recht is, dan noemen we dat in de biomechanica nul graden. Wanneer de knie tijdens het fietsen helemaal naar nul graden strekt, overbelast je de knie. Dan staat je zadel dus te hoog. Ideaal is als de knie bij strekken niet verder dan vijf procentgraden komt.” Het zadel staat te laag als je knie bij het strekken niet verder komt dan dertig procent. “Dan gebruik je te weinig kracht en is je fietshouding ook niet optimaal. Je moet er dus tussenin zitten.”

null Beeld

De beste fiets-apps

Met deze telefoon-apps vind je mooie routes, leuke plekken om even af te stappen en nog meer handige tips. Ze zijn de downloaden via de appstore of Play Store.

  • Fietsnetwerk Routes langs fietsknooppunten, unieke afstapmomenten bij leuke hotspots. In de app staan duizenden fietsroutes, rondjes van tien kilometer tot complete fietsvakanties.
  • ANWB Eropuit Naast fietsroutes ook wandelroutes (350 in totaal) ook exclusieve leden-voordelen voor leuke dagjes uit.
  • Fietsersbond Routeplanner Dagelijks ververste informatie voor en door fietsers. Handig zelf routes samenstellen naar persoonlijke voorkeuren.
  • Fietsknoop Fijne app met ruim 17.000 routes door Nederland en België. Kies uit bestaande óf zelfbedachte routes.
  • Maps 3D Dit is de enige betaalde app van dit lijstje, maar hij is onmisbaar voor fietsers (en wandelaars) die in het buitenland het avontuur willen opzoeken.
null Beeld

Gevaar op de weg

Er zijn zo’n 23 miljoen fietsen in Nederland. Daarvan waren er begin 2021 bijna 2,5 miljoen elektrisch. Dat is ruim 9%. Toch is bij het aantal jaarlijkse fietsdoden in Nederland het aandeel e-bikers flink hoger. Een derde van alle verongelukte fietsers (229 in 2020) reed op een elektrische fiets. In bijna driekwart van de dodelijke fietsongelukken ging het om iemand van zestig jaar of ouder.
Bronnen: Fietsersbond, MotionPower, ANWB, Bovag, S.A.F.E., CBS.

Voor welke e-bike ga je?

De keuze is reuze op e-bikegebied. Dat is fijn, maar maakt kiezen uiteindelijk niet makkelijker. Middenmotor of achter? Uitneembare accu, actieradius? Uitstraling? Prijs? Het is maar net wat je het belangrijkst vindt. We selecteerden er alvast 5.

null Beeld
null Beeld
  1. Deze fiets met middenmotor is comfortabel en dynamisch, door brede banden, ergonomische handvatten en unieke verstelbare stuurpen. Met een volle accu (hij is uitneembaar) leg je 65 tot 135 km af. De fiets is voorzien van hydraulische schijfremmen. Categorie: elektrische toerfiets Merk: Gazelle Model: Chamonix T10 HMS Prijs: € 3.299
  2. De RadCity 5 is voor de moderne stadsfietser of voor wie wil toeren ­tijdens het weekend (actieradius: 45-80 km). Deze fiets met achternaafmotor heeft een uitneembare accu, hydraulische schijfremmen en een verende voorvork voor extra comfort tijdens het fietsen. Categorie: elektrische toerfiets Merk: Rad Power Bikes Model: RadCity 5 Plus Prijs: € 1.899
  3. De makers van de robuuste ov-fiets hebben ook een stoere e-bike ­gemaakt: Iessie. Met de krachtige middenmotor en accu (onder bagagedrager) is-ie goed voor afstanden van 75 tot 130 km. De fiets heeft een aluminium frame en is voorzien van rollerbrakes. Categorie: elektrische stadsfiets/transporter Merk: Decatt Model: Iessie Prijs: € 1.749
  4. Op de deze lichtgewicht e-bike met onzichtbare accu (in het frame en niet uitneembaar) kun je na volledig opladen 40 tot 70 kilometer rijden. De fiets heeft een achterwielmotor en mechanische schijfremmen. Wil je een keer niet elektrisch? Dat kan prima, de Boston weegt slechts 17,5 kilo. Categorie: elektrische stadsfiets Merk: Watt Model: Boston Prijs: € 1.695
  5. De ideale elektrische fiets voor veilig en gemakkelijk woon-werkverkeer of lange toertochten (actieradius tot 160 km). De fiets, met accu onder de bagagedrager en middenmotor, biedt extra comfort dankzij vering in de voorvork en zadelpen. Deze fiets is voorzien van krachtige rollerbrakeremmen. Categegorie: woon-werkverkeer Merk: Bimas Model: eCity 7.3 Prijs: € 2.499
null Beeld
null Beeld
Ernest MarxGetty Iimages. Ellen Gözel (illustratie).

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden