MT30_31 M30_31 Mijn moeder en ik Ada Kok Beeld Privébeeld
Beeld Privébeeld

PREMIUM

‘Ze heeft aan de wieg gestaan van het heerlijke leven dat ik heb. Zij en mijn vader hebben mij zo’n bevoorrecht mensje gemaakt’

Oud-olympisch zwemster Ada Kok (74) is er zeker van: haar ouders hielden enorm van elkaar. “Toch zal het een noodgreep zijn geweest om zo jong te trouwen. Een vlucht uit de ellende die ze ieder in hun familie hadden meegemaakt.”

“Mijn moeder heet Aagje - ik heet officieel ook zo - een typisch Noord-Hollandse naam. Passend bij mijn moeders rechtdoorzee mentaliteit en haar harde werken. Mijn vader, Cees Kok, kwam uit Purmerend. Hij was de zoon van een melkveehouder, maar onder het vee brak mond-en-klauwzeer uit en de hele veestapel moest worden vernietigd. Hiervoor was men in die tijd niet verzekerd. Mijn opa kon het niet verwerken en pleegde zelfmoord, zijn vrouw en drie zonen radeloos achterlatend. Mijn moeder verging het niet veel beter in haar jeugd: er had een enorme brand gewoed op de boerderij, waardoor het hele gezin in een verbouwd kippenhok moest wonen. Zowel mijn vader als mijn moeder moet een behoorlijke tik hebben opgelopen door de gebeurtenissen. Ze waren amper negentien toen ze trouwden. Ze hielden natuurlijk van elkaar, maar het zal ook een noodgreep zijn geweest om zo jong te trouwen. Een vlucht uit de ellende die ze beiden in hun familie hadden meegemaakt.”

Melkzaak

“In Wormer begonnen ze een melkzaak die ze later in Amsterdam voortzetten. Mijn vader had een melkkar waarmee hij ’s ochtends vroeg zijn wijk door trok, mijn moeder bestierde de winkel.”

MT30_31 M30_31 Mijn moeder en ik Ada Kok Beeld
  1. “Mijn moeder, Aagje Kok-Battem, Gretta, mijn opa (de tweede man van mijn oma) en mijn oma.”
  2. “Op het strand van Egmond aan Zee. Ik heb er vele zomers doorgebracht. Op de foto zie je mijn moeder, mijn dochters en ik.”
  3. “Een foto van mijn trouwdag, mijn ouders en mijn schoon­vader Frans van der Linden.”

“Ze settelden en ontworstelden zich aan de armoede. Na hun dertigste werd mijn zus Gretta geboren, ik volgde drie jaar later. O, wat leven vrouwen van nu anders, hè. Ik zie het bij mijn dochters, hoe de mannen zonder morren meehelpen in het huishouden. Toentertijd beheerde mijn moeder de winkel en deed ze al het opruimen, wassen en koken in haar eentje. Soms kookte ze wel twee keer per dag, alles vers.”

“Mijn zus en ik bleken over het nodige zwemtalent te beschikken, er werd flink getraind en vers eten werd hartstikke belangrijk gevonden door mijn moeder. Van lokale en regionale wedstrijden naar de Nederlandse kampioenschappen, het ging verschrikkelijk snel. Na ontzettend hard trainen werden we geselecteerd voor de olympische ploeg. Eerst mijn zus, ze kwam thuis met een koffer vol olympische sport- en paradekleding, -tassen en -schoenen. Ik vond het allemaal geweldig en wilde het ook. Het lukte, in 1964 zaten we allebei in de olympische ploeg. Het waren de Spelen in Tokio, ik won er mijn eerste olympische medailles. Na de dood van mijn vader belde ik mijn moeder elke morgen om halfnegen Nederlandse tijd, waar ik ook was. Al was ik in Australië, ik zette de wekker, gewoon om haar even te vragen hoe het met haar ging. Dat vond ze heerlijk, ze zat er echt op te wachten.”

MT30_31 M30_31 Mijn moeder en ik Ada Kok Beeld
  1. “1960, mijn zusje vertrok naar de Olympische Spelen in Rome en droeg haar olympische outfit. Achteraan staat mijn moeder, dan zie je mijn zus Gretta en mijn vader. Ik sta voorop. Vier jaar later zou ik zelf ook naar de Spelen gaan.”
  2. “Portret van Aagje.”
  3. “Ik, als veertienjarige beginnende zwemster.”

Zuinig geleefd

“Onze topsport betekende een ommekeer in het leven van mijn ouders. Het waren andere tijden: er waren bijvoorbeeld geen sponsoren. De kosten voor de sport waren hoog. Mijn ouders hebben alles opgeofferd om hun twee dochters te kunnen laten zwemmen. Als wíj het maar goed hadden. Jemig, wat hebben ze hard gewerkt. Ze huurden bijvoorbeeld vroeger ook een huisje voor ons in Egmond aan Zee, later kochten ze er een stacaravan. Mijn vader vertrok er elke ochtend om vier uur naar zijn werk in Amsterdam en elke avond was hij terug bij ons aan zee. Uit eten was er niet bij. Ze waren het gewend zuinig te leven en gingen de deur niet uit zonder gesmeerd broodje en thermoskan koffie.”

“Nadat mijn vader overleed, trakteerde ik mijn moeder vaak op een lunch en koffie met slagroom­soes buiten de deur. Toen ook mijn moeder overleed, in 2001, vonden mijn zus en ik tussen haar spullen een dagboek. ‘Ada beseft haar geluk en rijkdom niet’, schreef ze daarin. ‘Om zomaar te gaan lunchen met haar en mijn kleinkinderen, dat is toch een godsgeschenk.’ Ik kijk er met een ontzettend goed gevoel op terug dat ik mijn moeder in die jaren heb kunnen laten proeven van het heerlijke leven dat ik heb. Ze heeft aan de wieg gestaan van dat geluk, zij en mijn vader hebben mij zo’n bevoorrecht mensje gemaakt.”

MT30_31 M30_31 Mijn moeder en ik Ada Kok Beeld
  1. “Mijn moeder met haar twee dochters: links Gretta, rechts ik.”
  2. “1968, thuiskomst van de Olympische Spelen in Mexico, met mijn moeder.”
  3. Op bezoek in Egmond, mijn twee dochters en ik, met mijn ouders. We logeerden in de stacaravan.”

Mooie jas

“Mijn moeder is van 1916. Ze heeft 85 jaar mogen worden. Tot op het laatst woonde ze in een aanleunwoning en ging soms uit eten in het aangrenzende bejaardenhuis. Als ik met haar meeging, arm in arm de eetzaal door, zei ze links en rechts tegen anderen: ‘Dit is mijn dochter, Ada, u kent haar misschien wel.’ Ik stelde graag voor iets ondeugends te doen en een glaasje wijn bij de lunch te nemen. ‘Kind!’ Riep ze dan uit. Met een twinkeling in haar ogen nipte ze vervolgens van haar wijn. Zo lief. Ik hoop dat ze heeft genoten die laatste jaren. Ik droeg haar vaak op leuke dingen te doen van haar centjes. Een keer kocht ik een mooie jas voor haar. Ze was daar zo verguld mee, maar na haar overlijden zag ik de jas ongedragen en nog in plastic hoes in haar kast hangen. Zo’n dure jas trek je tenslotte niet ‘zomaar’ aan, moet ze hebben gedacht.”

Ada Kok is oud-­zwemster en Olympisch kampioen. Ze behoorde tot de absolute wereldtop. Tussen 1963 en 1967 zwom ze op de 100 en 200 meter vlinderslag negen keer keer een wereldrecord. Ada woont in Limburg met haar man. Ze heeft twee dochters.

Nicole GabriëlsPrivébeeld
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden