Alexandra Fielding lessen voor de klas Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

PREMIUM

Voor de klas op je zestigste: ‘Ik geef les. Dat vind ik geweldig. Maar ik ben nooit klaar!’

Nergens in Europa is de werkdruk in het onderwijs hoger dan in Nederland. Ook Alexandra voelt de werkdruk sinds ze als docent Nederlands voor de klas staat. ‘Het voorbereiden van de lessen, correctiewerk, lesmateriaal verzorgen, maatwerk leveren...’

Hier lees je Alexandra's eerste blog: Voor de klas op je zestigste: ‘Drie lessen die ik leerde tijdens het eerste jaar als docent op een middelbare school’.

Mijn laatste werkdag van de week zit erop. De laatste twee leerlingen verdwijnen druk babbelend door de deur. De school loopt leeg. Een weldadige stilte daalt neer in mijn klaslokaal. Dat zit er weer op. Ik kan een zucht van verlichting nauwelijks onderdrukken. Al mijn energie lijkt weggevloeid, en ik kan alleen maar hopen dat er ook maar iets van is doorgesijpeld in al die drukke koppies. Geen tijd om daar lang bij stil te staan. Ik moet nadenken. Mijn to-do lijst is lang. Ik voel (me) druk.

Chronisch autoriteitsprobleem

De leerlingen zijn ook vaak druk en praatziek. Herrie. Als zoemende vliegen tijdens een hete zomerdag. Niet te stuiten. Soms getuigen ze klassikaal van zelfinzicht. ‘Mevrouw, mevrouw, we zijn heel druk. Maar…’ en dan volgt er een kakofonie van redenen. Zooooo druk hebben ze het! Corrigeren is op zich al een dagtaak. Het zijn prinsen en prinsessen met een chronisch autoriteitsprobleem. De Nederlandse schooljeugd heeft sinds de jaren 70 van de vorige eeuw een patent op mondigheid en luidruchtigheid. Dat komt voort uit het onzalige idee dat ‘alles moet kunnen en mogen’. Van aanpassen hebben ze nog nooit gehoord, en ze weten niet beter dan dat polderen – lees: onderhandelen - met ouders heel lucratief kan zijn. Waarom dan niet ook met andere gezagsdragers, zoals docenten? Vermoeiend. Heel even voel ik me als een leeggelopen ballon. Maar ik moet dóór!

Hoge werkdruk

De werkdruk in het onderwijs is hoog, en is nergens hoger dan in Nederland. Dat heeft onder meer te maken met het aantal uren dat je voor de klas staat volgens het wettelijk systeem. Veel hoger dan in Frankrijk bijvoorbeeld. Fulltime betekent hier 40 lesuren. In Frankrijk slechts 18.

Dat is nog te overzien. De uren dat je in de klas staat. Tenminste… als je ervan uitgaat dat je als docent louter kenniswerker bent. En dat is dus niet zo. De werkdruk zit ’m in de extra’s. Zoals correctiewerk. In mijn vak bijvoorbeeld, Nederlands, is fulltime werken mede daarom een grote uitzondering. Eigenlijk niet te doen. Er is dan ook een groot tekort aan leraren Nederlands.

De extra’s

Maar dan nu de extra’s! Het voorbereiden van de lessen, correctiewerk, lesmateriaal verzorgen, maatwerk leveren, proefwerken maken, ouderavonden, mentoruren, klassenuitjes, overleg, rapportvergaderingen, cursussen, monitoren van zorgleerlingen, examenprotocollen, tijdvretende ongunstige roosters, administratie, het landelijk leerlingvolgsysteem Magister bijhouden van ál je leerlingen, persoonlijke begeleiding van leerlingen, calamiteiten op psychologisch en maatschappelijk vlak opvangen en in goede banen leiden. Zoals zeer recent het nieuwste; professioneel aandacht voor genderzaken en grensoverschrijdend gedrag.

Meetbaar en tastbaar

Lange dagen met veel lesuren, een niet altijd efficiënte roosterverdeling, veel extra taken en het leveren van maatwerk snoepen de energievoorraad van docenten op. Zo simpel is het. Ouders en schoolbesturen verwachten van de leerkrachten optimaal maatwerk én passend onderwijs met oog voor psychische en maatschappelijke problemen. Maar of dat laatste nou echt werkt? Daarvoor is nog geen bewijs geleverd.

Alles moet meetbaar en tastbaar zijn. Dat kost tijd. En energie. Ik ben geen administrateur, ik ben geen jeugdwerker. Maar door de vele taken extra lukt dat meetbare niet optimaal. En dat levert stress en het gevoel van nooit klaar te zijn op. Werkdruk dus. Maar toch ga ik morgen weer opgewekt naar school. Voor de klas! Dat is het mooiste van mijn vak.

Over Alexandra Fielding

Alexandra Fielding (pseudoniem) studeerde Nederlands en werkte daarna decennialang als redacteur en bladenmaker. Op haar zestigste besloot ze een aanvullende studie pedagogiek te doen en behaalde haar eerste-graadsonderwijsbevoegdheid. Ze is nu docent Nederlands op een middelbare school. Ze woont met haar man en twee meerderjarige zonen in een provinciestad.

Alexandra FoldingGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden