MT32 Mijn moeder en ik Beeld Redactie
Beeld Redactie

PREMIUM

Roosmarijn Luyten: ‘Op weg naar Frankrijk riep mijn moeder altijd: ‘We rijden net zo lang tot het mooi weer is.’ Alsof we enorm aan het vrijbuiteren waren’

Als een zon die vreugde brengt, zo omschrijft Roosmarijn Luyten (43) haar moeder. “Ze heeft de eigenschap om de dingen die wij deden als enorm speciaal te benoemen.”

“Hendertje heet ze, Hendertje Luyten-Klamer. Waar de bijzondere voornaam vandaan komt, weten we niet precies. Alleen dat het een vernoeming is naar haar lievelingstante. Mijn moeder noemt zichzelf Henny. Ze is geboren in 1947 in Amsterdam, als vierde in een gezin van vijf, een heel muzikale familie. Opa was dirigent in een heleboel koren, waaronder een door hem opgericht jeugdkoor in Amsterdam-West.”

“Op een foto van vroeger zie je mijn opa als dirigent en mijn moeder en vader zingend in het koor. Hun families kenden elkaar al lang voordat mijn ouders een relatie kregen. Rond hun achttiende, toen ze stukjes aan het oefenen waren voor een bruiloft, werden ze verliefd. Een paar jaar later ging het nog even uit, toen mijn vader per Deux Cheveaux een grote reis maakte door het voormalige Oostblok. Bij thuiskomst vonden ze elkaar weer en was het voor altijd. Ze kregen twee dochters, mijn drie jaar oudere zus Miriam en ik.”

Ongelooflijk mooi zingen

“Al zolang ik mij kan herinneren, zingt mijn moeder. Haar hele leven heeft ze met mijn vader in allerlei koren gezongen; klassiek, close harmony, van alles. Ze heeft een sopraanstem en kan ongelooflijk mooi zingen. Dat deed ze ook op weg naar Frankrijk, waar we ’s zomers vaak kampeerden. ‘We rijden net zo lang tot het mooi weer is,’ riep mijn moeder dan. Het voelde fantastisch, alsof we enorm aan het vrijbuiteren waren. Onderweg leerden onze ouders ons het Ave Verum van Mozart of een jazzcanon. Alle vier zongen we mee.”

MT32 Mijn moeder en ik Beeld
  1. “Mijn moeder als achttienjarige.”
  2. “1978, met mijn vader Anton en mijn zus Miriam, het gezin op de bank.”
  3. “1978, mijn moeder met paarse haarband. Een lieve foto.”
MT32 Mijn moeder en ik Beeld
  1. “1991, een terrasfoto gemaakt door mijn zus. We zijn hier volledig in Franse vakantiemodus.”
  2. “Op deze foto is mijn moeder ongeveer drie jaar.”
  3. “2012, voorlezend aan mijn zonen. Lodewijk is de oudste, Gilles de jongste. Mijn moeder is een fantastische oma voor hen.”

“Mijn moeder heeft de eigenschap om de dingen die wij deden als enorm speciaal te benoemen. We waren een heel gelukkig gezin, maar leefden een vrij normaal bestaan in een gezellig klein huisje. We beleefden heus niet zulke grote avonturen, maar door haar enthousiasme had ik altijd het gevoel dat wij enorme geluksvogels waren. We woonden op een kwartiertje fietsen van het strand. Fietsend passeerden we de files met auto’s uit de rest van Nederland en dan kon mijn moeder met oprecht mededogen zeggen: ‘Wat verschrikkelijk hè. Die armen mensen in de file. Dat wij híér toch kunnen wonen.’ Dan had ik echt met hen te doen en voelde ik me bevoorrecht.”

“Die blijdschap om daar te wonen zat bij haar diep: als kind ging ze altijd met het gezin op de fiets van Amsterdam naar Camping Bakkum. Als de vakantie er dan op zat, zwoer ze voor vertrek plechtig aan de zee daar later te gaan wonen. En zo geschiedde.”

Niet boos, teleurgesteld

“Ze werkte parttime in een verzorgingstehuis, als verzorgster en later als activiteitenbegeleidster. Ze kan daar erg levendig over vertellen, alsof je naar de verhalen van Hendrik Groen luistert. Mijn moeder is iemand bij wie je heel graag wilt zijn. Ze is een zon en brengt veel vreugde met zich mee. Je kunt erg met haar lachen. Dat deed ze ook graag met ‘die oudjes’ in het verzorgingstehuis, zoals ze ze vol liefde noemde.”

“In de opvoeding heb ik haar niet als streng ervaren, maar het was wel heel duidelijk wat wel en niet de bedoeling was. Ik was vroeg aan het puberen. Op mijn twaalfde rookte ik –als moeder van twee zonen van dertien en veertien moet ik er niet aan dénken dat zoiets zo vroeg gebeurt- en ik wilde uit. Dat uitgaan mocht tot elf uur, wat ik natuurlijk een gênante tijd vond. En dat roken... Toen ze daarachter kwamen, kreeg ik de klassieker om mijn oren: ‘We zijn niet boos, we zijn teleurgesteld.’ Ik zag het in hun ogen. Dat vond ik zó erg, dat ik er ook echt mee ben gestopt.”

Ze wilde dat we alles uit onszelf haalden

“‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’ luidde de slogan van een Postbus 51-campagne van de Rijksoverheid. Die boodschap droegen mijn ouders ook uit. Ze wilden dat wij alles uit onszelf haalden. Ik kreeg gymnasiumadvies? Dan was het jammer dat ik naar het atheneum wilde. Bovenal was het een ongelooflijk liefdevolle en vertrouwengevende gezinssituatie. Een harmonieus gezin. Toen ik de Academie voor Kleinkunst ging doen, ontmoette ik studiegenoten die heftige dingen hadden meegemaakt in hun leven. Achteraf is het stupide en decadent om te zeggen, maar in dat eerste en voor mij doodenge studiejaar dacht ik: die mensen met hun heftige levens, ze kunnen dat allemaal meenemen in hun spel. En ik heb geen trauma’s. Waar moet ik het mee doen? Indertijd kwam mijn moeder ’s avonds bij mij zitten als ik huilde omdat ik de opleiding zo griezelig vond. ‘Weet je echt wel zeker dat je dit wilt?’ vroeg ze dan. Maar ik wist dat het goed zou komen. Ik was alleen nog niet bij mijzelf aangekomen, zo voelde het.”

“Mijn rol als Rachel Hazes in Hij gelooft in mij vindt ze te gek. Ik begon als understudy, nu vervul ik de hoofdrol. Als we in Carré spelen komt ze weer kijken. Zonder mijn vader. Hij is een jaar geleden overleden. Vijftig jaar lang hadden ze een fantastisch huwelijk. Het verdriet en gemis zijn erg voelbaar en soms hoor ik haar zeggen: ‘Het heeft lang genoeg geduurd, nu wil ik weer met hem kletsen.’ Dat raakt me ontzettend. Tegelijkertijd kijk ik met bewondering naar hoe mijn moeder dit nieuwe stuk van haar leven tegemoet treedt.”

MT32 Mijn moeder en ik Beeld
  1. “Op de bruiloft van mijn neef. Ik ben hier een jaar of twintig en heb een korter kapsel, waardoor ik meer op mijn moeder lijk.”
  2. “Een recente foto, Miriam, mijn moeder en ik op een zonnig terras.”
  3. “Rond 1980.”

Roosmarijn Luyten is actrice en zangeres. ze Studeerde af aan de Amsterdamse academie voor Kleinkunst. Ze speelde in o.a. De Marathon-de musical, de serie Dertigers en films als Sonny Boy en De Zevende hemel. Ze staat nu als Rachel Hazes in de musical Hij gelooft in mij. Roosmarijn is getrouwd met Diederik Ebbinge. Ze hebben twee zoons.

Nicole GabriëlsRedactie
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden