Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Nieuws

Steeds meer fraude en oplichting: zó wapen je jezelf ertegen

steeds-meer-fraude-en-oplichting-zo-wapen-je-jezelf-ertegen.jpg

Oplichting via Whatsapp, het stelen van inlog- en betaalgegevens of een babbeltruc aan de telefoon. Het aantal gevallen van fraude is tijdens de coronacrisis flink toegenomen. Er zijn bijna zeven keer zo veel (!) meldingen van digitale misdaad vergeleken met eerdere jaren.

Margriet samen met ING

Hoe kun je jezelf daartegen wapenen? Boudewijn van der Valk, fraude-expert bij ING, legt het ons uit.

Meer fraude en oplichting

Sinds de coronapandemie maken we nog meer gebruik van digitale diensten, en hierbij is een flinke toename van fraude en oplichting te zien. Social media fraude, phishing en spoofing zijn verschillende vormen die zich van elkaar onderscheiden in de manier waarop slachtoffers benaderd worden. Hoe kun je deze soorten herkennen? En, nog belangrijker: hoe kun je voorkomen dat je slachtoffer wordt?

Social media fraude

Bij social media fraude of ‘hulpvraagfraude’ worden slachtoffers via bijvoorbeeld Whatsapp benaderd door iemand die zich voordoet als een bekende. Deze nepbekende gaat een gesprek aan, geeft al snel aan in financiële nood te zitten en vraagt om geld. Met gegevens die daders op social media vinden, zoals een foto, wordt de aangenomen identiteit ‘versterkt’ waardoor het voor het slachtoffer lastig is om te herkennen dat de berichten niet van een bekende afkomstig zijn.

Van der Valk: “Hulpvraagfraude kun je voorkomen door de persoon die je benadert te bellen op het bij jou bekende nummer en te controleren of het verzoek wel echt is. Ook is het belangrijk zo min mogelijk persoonlijke gegevens, zoals je naam, adres, telefoonnummer en e-mailadres, op social media te zetten. Scherm ook je profiel af voor onbekenden.”

Phishing

Bij phishing ontvangen klanten, vaak per e-mail of SMS, een bericht van ‘hun bank’ met een link naar een nagemaakte online-bankierenomgeving. Hierin wordt opgeroepen dat er iets met de bankrekening of betaalpas aan de hand is dat direct door de klant moet worden opgelost. Doordat zowel de e-mail als de phishingwebsite er echt uitziet, is het voor klanten moeilijk om te herkennen dat het bericht niet écht van hun bank afkomstig is.

Wanneer de klant zijn gegevens invult op de nagemaakte inlogpagina kunnen deze door criminelen worden onderschept. Deze gegevens worden dan gebruikt om op de echte online omgeving van zijn/haar bank in te loggen en overboekingen te doen. Van der Valk: “Phishing kun je voorkomen door niet op links te klikken van je bank, maar altijd zelf de website te openen.”

Spoofing

Spoofing is een vorm van telefonische oplichting. Een klant wordt gebeld door een crimineel die zich voordoet als medewerker van een bank en doet lijken alsof het telefoonnummer afkomstig is van een bank. De crimineel verleidt de klant vervolgens tot het doen van een overboeking naar een zogenaamde veilige rekening (‘kluisrekening’), omdat de eigen rekening niet meer veilig zou zijn. Soms vraagt de oplichter je om je betaalpas of ING Scanner mee te geven aan iemand die deze bij je thuis komt ophalen, bijvoorbeeld een ING-medewerker, postbode of koerier.

Van der Valk: “Spoofing voorkomen doe je door geen geld over te maken op verzoek van je bank en je betaalpas en pincode nooit met anderen te delen, ook niet met iemand van je bank. Een bank vraagt nooit naar je inloggegevens, pincode of andere beveiligingscodes. Ook stuurt een bank je nooit een e-mail, sms of app met daarin een link die direct naar een internetbankieren-omgeving gaat. Ook vraagt een bank je nooit om je betaalpas aan iemand mee te geven of op te sturen – ook niet nadat je de pas hebt doorgeknipt.”

Basisregels

Daarnaast zijn er volgens Van der Valk een aantal basisregels om altijd aan te denken:

  • Deel je codes niet met anderen, ook niet als ze zich voordoen als bankmedewerker, politieagent of iets dergelijks.
  • Bewaak je pas: je betaalpas en pincode zijn alleen voor jou.
  • Beveilig je apparatuur: zorg dat je computer of telefoon worden bijgewerkt als er updates zijn, installeer een virusscanner en beveilig je telefoon met een code. Ook is het belangrijk om inloggen bij je bank niet via een link in een e-mail of sms te doen. Tik zelf het adres van je bank in je browser en klik op ‘inloggen’. Dan weet je zeker dat je bij de bank inlogt en niet op een nepwebsite.
  • Denk je met fraude te maken te hebben of twijfel je? Bel je bank. Gebruik daarbij het nummer dat op de website van de bank staat. Van der Valk: “Voor ING hebben we in dit soort situaties een Alarmlijn, die 7 dagen per week, 24 uur per dag bereikbaar is.” (020 22 888 00).
  • Houd je afschrijvingen in de gaten en bel je bank als er iets niet klopt.

Anderen helpen

Wil je andere mensen in je omgeving helpen door ervoor te zorgen dat zij niet met fraude te maken krijgen? Deel dan relevante nieuwsberichten met elkaar. Van der Valk: “Berichten op social media kun je ook delen, en een waarschuwing die je per e-mail krijgt kun je gemakkelijk doorsturen. Als je regelmatig kijkt op www.ing.nl/veiligbankieren en www.veiligbankieren.nl ben je altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen, zodat je de mensen in je omgeving daar ook over kunt waarschuwen.”

Beeld | Getty Images

Ook interessant