Waarom je fietsen (en je veters strikken) nooit verleert

Fietsen met rok

Deel dit artikel:

Fietsen is een van die activiteiten die – wanneer je eenmaal weet hoe het moet – nooit meer verleert. Dat geldt ook voor schrijven, knippen, in je handen klappen, veters strikken, rennen en fluisteren. Wij leggen uit hoe dit komt.

Voor het antwoord kijken we naar ons brein en – nog specifieker – ons langetermijngeheugen dat uit twee soorten bestaat: het declaratieve geheugen en het procedurele geheugen.

Declaratieve geheugen

Het declaratieve geheugen wordt ook wel het expliciete geheugen genoemd; hiermee kun je opgeslagen kennis bewust beleven of oproepen. Denk aan herinneringen, maar ook feiten die je op school hebt geleerd, zo vertelt bedrock.nl, een online magazine voor een bewuste en gezonde levensstijl.

Je kunt dingen in het declaratieve niet zo snel vergeten, toch moet je er altijd over blijven nadenken. Hiertoe behoren ook handelingen die nooit echt onbewust zullen gaan, zoals autorijden of je telefoon gebruiken. Zelfs als je denkt dat ze automatisch gaan, registreert je brein ze wel als aparte handelingen. Je moet ze dan ook blijven herhalen om ze niet te verleren. Het worden ook wel discrete handelingen genoemd.

Procedurele geheugen

Tegenover het declaratieve geheugen staat het procedurele geheugen. Dit deel van je geheugen gaat over hoe je bepaalde handelingen moet doen. Het heeft zowel betrekking op het leren van motorische vaardigheden, zoals leren fietsen, als het leren van bepaalde cognitieve vaardigheden, zoals leren lezen, zo staat op Wikipedia. Je lichaam kan die handelingen wel verleren – als je bijvoorbeeld heel lang niet hebt getypt, zal het in het begin een stuk langzamer gaan – maar je brein weet wat het moet doen zodra het een toetsenbord voor zich ziet. Wanneer je niet meer hoeft na te denken over bepaalde handelingen, spreken we over continue handelingen. Opmerkelijk is dat we ze niet bewust kunnen ophalen. Zo kan bijvoorbeeld waarschijnlijk niemand je vertellen hoe je exact een pen moet vasthouden, maar anderen kunnen het je wél laten zien. Tijdens het uitvoeren van een continue handeling kunnen we er ook iets anders naast doen, zo gaan lopen en praten prima samen. Beide handelingen zijn duurzaam, oftewel je verleert ze nooit (althans, niet als je gezond bent).

‘Volledig geautomatiseerd’

Deze duurzame handelingen zijn volledig geautomatiseerd. “Het kind dat leert fietsen, of de 18-jarige die leert autorijden, doet dat met volle aandacht, in kleine stapjes, door fouten te maken en steeds maar te herhalen,” zo vertelt Albert Postma, kern-hoogleraar klinische neuropsychologie aan Universiteit Utrecht in de Volkskrant. Door die herhalingen worden er verbindingen tussen de zenuwcellen gevormd. Deze worden steeds sterker, met als resultaat dat ze nooit meer weggaan. “Door eindeloos herhalen wordt het karrenspoor langzaamaan een autosnelweg.”

Handelingen als lopen, fietsen en deuren openmaken hebben we meestal als kind geleerd, meldt Erik Scherder, hoogleraar klinische neuropsychologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. En zoals algemeen bekend; jonge kinderen leren vaak gemakkelijker dan volwassenen. “Alsof de autobaan beter is geasfalteerd waardoor de bewegingen makkelijker verlopen,” aldus de Volkskrant.

Kortom, jong geleerd is oud gedaan.

Bronnen | bedrock.nl, volkskrant.nl, nederlandsdagblad.nl en Wikipedia
Foto | iStock

Ook interessant om te lezen

Bekijk ook

Beauty-expert Carmen Zomers deelt een mooi en makkelijk trucje om lippenstift aan te brengen. Bekijk de video en zie hoe jij je lippen eenvoudig kunt omlijnen, zonder uit te schieten.

(Kun je de video niet zien? Bekijk ’m dan via deze link)

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuws