Kun je je makkelijker ontspannen als je ouder wordt?

Deel dit artikel:

Hoe ouder je wordt, hoe makkelijker je kunt ontspannen. Onderzoek van de Universiteit van Californië toonde aan dat volwassenen met de jaren steeds beter in hun vel gaan zitten. Als ze in de twintig en dertig zijn, hebben relatief veel mensen last van stress en depressies. Daarna neemt dat elk decennium af. 
Ook al wordt de lichamelijke gezondheid slechter, het psychisch welbevinden gaat erop vooruit.

De onderzoekers denken dat het komt doordat ouderen meer 
wijsheid en ervaring hebben, en zich daarom minder druk maken om kleine dingen.

Vrijer

“In hun jonge jaren zijn mensen vaak 
gedrevener en willen ze bijvoorbeeld 
altijd winnen”, vertelt psychotherapeut Aad Dekker. “Bij het ouder worden 
ontstaat er meer contact met het hart, waardoor mensen meer ontspannen en relativerender worden. Tegen het einde van het leven gaan we ook meer leven 
in het nu en positiever denken. We 
gedragen ons vrijer, hebben minder 
last van de oordelen van anderen.”

Een beetje lummelen

Om ontspannen te zijn, is het nodig dat je brein zich niet druk maakt. Wie piekert of ingespannen bezig is, kan niet relaxen. Een ontspannen geest is in het hier en nu. Geen zorgen over morgen, niet prakkiseren over gisteren. Maar wel: opgaan 
in mooie muziek, bedaard baantjes zwemmen of genieten van een goed gesprek. Of gewoonweg thuis een beetje 
lummelen, zonder iets te moeten. Als je geen lichamelijke 
inspanningen verricht, volgt je lijf je geestelijke ontspanning. Je hartslag vertraagt en je bloeddruk wordt lager. De 
ademhaling wordt langzamer en dieper, en de spanning 
in je spieren neemt af.

Mannen zijn beter in relaxen dan vrouwen

Of je makkelijk kunt ontspannen, hangt van veel factoren af. Aan hoe je leven er op dat moment uitziet, maar ook aan je persoonlijkheid. De een zet een ruzie zo weer van zich af, de ander raakt ervan gestrest. Sekse is eveneens een factor. Onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau wees uit dat vrouwen vaker moeite hebben met ontspannen. Ook in hun vrije tijd zijn ze druk bezig, vooral met zorgtaken en klusjes. Mannen kunnen zich daarvan beter afsluiten en daarom makkelijker relaxen. Vrouwen voelen zich gejaagder en komen minder tot rust.

Het hoofd stop niet met werken

Echt relaxen doen we pas als we volledig in het hier en nu zijn en niets hoeven. Maar die momenten zijn zeldzaam. Zelfs in de vrije tijd lukt het vaak niet om werkelijk tot rust te komen. Het huis moet aan kant, familieleden wachten op een telefoontje of bezoek – en voor we het weten is de dag weer voorbij. Ook voor wie rustig uit het raam zit te kijken is het vaak lastig om echt te ontspannen. Want het hoofd, dat stopt niet met werken. We 
denken aan dingen die nog 
gedaan moeten worden, piekeren over problemen, maken ons 
zorgen om dierbaren en ga zo maar door.

Kalmte vinden

We kunnen dus wel 
een beetje hulp gebruiken bij het 
vinden van kalmte. Gelukkig is er steeds meer aandacht voor de kunst van het ontspannen. Yogascholen schieten als paddenstoelen uit de grond en apps die helpen bij relaxen vinden gretig 
aftrek. Het afgelopen jaar raakte Nederland ook in de ban van 
shinrin-yoku, de Japanse manier om tot rust te komen in de natuur. Met onze volle aandacht een mooie boswandeling maken brengt stresslevels flink omlaag. Het ontspannende effect kan na een behoorlijke voettocht zelfs nog weken aanhouden.

Fijn dat al deze manieren om te relaxen in opkomst zijn. Want te vaak vullen we onze vrije momenten met rondhangen op internet en dat staat ontspanning in de weg. Almaar voor de computer of het telefoonscherm zitten kan juist leiden tot stress, heeft onderzoek van de American Psychological Association uitgewezen. Zo zegt bijvoorbeeld 42 procent van degenen die vaak op hun telefoon kijken dat sociale media hen gespannen maken.

‘Ik ga de natuur in’

Dyonne Reder (44): “De afgelopen zomer raakte ik behoorlijk gestrest. Ik had het druk op mijn werk en ook op persoonlijk vlak veel aan mijn hoofd. Daarbij woon ik bij Schiphol in de buurt, dus had ik ook nog veel last van vliegtuiglawaai. Kortom, ik voelde me enorm opgejaagd. Ineens dacht ik: ik moet de natuur in. Met mijn man heb ik een afgelegen huisje in de Ardennen gehuurd. Vijf dagen hebben we er gezeten en ik kwam er helemaal tot mezelf. Geen herrie, geen wifi, heerlijk. We gaan het vaker doen.”

‘Mediteren helpt me’

Ilse van Rater (59): “Mijn leven is niet echt druk, maar ik maak me wel overal druk om. Moet ik mijn schoonzus vaker bellen? Wat moet ik de buurvrouw voor haar verjaardag geven? Dat soort dingen. Een vriendin raadde me aan om te mediteren. Gewoon elke ochtend even rustig zitten met mijn ogen dicht en me niet druk maken over mijn hersenspinsels. In het begin lukte dat voor geen meter, nu werkt het steeds beter. Ik ga een kwartiertje zitten en accepteer de gedachten die door mijn hoofd waaien. De rest van 
de dag merk ik dat ik relaxter ben.”

Niks moet

  • Moet je veel van jezelf? Psychotherapeut 
Aad Dekker geeft tips om jezelf minder druk 
op te leggen.
  • Besef dat je eigenlijk niets moet. Jij bent de baas over je leven en bepaalt wat je doet.
  • Gun jezelf een pauze, dat is een goed begin. Neem een vrije dag en zorg ervoor dat je dan geen verplichtingen hebt. Merk vervolgens op hoe het voelt als niets hoeft en je gewoon jezelf kunt zijn.
  • Als je jezelf af en toe een pauze hebt gegund, kun je overgaan naar het structureel inplannen van momenten waarop je niets moet. Wellicht is het mogelijk om elke week een dag zonder enige verplichtingen in te voeren.
  • Blijft het moeilijk om zaken los te laten? Denk dan aan wat je wint als het je lukt. Misschien heb je tijd voor een leuke hobby als je een dwingende routine loslaat.
  • Kijk naar jezelf met humor. Merk je dat je weer iets moet van jezelf, ook al heb je er geen zin in? Lach erom.

Feiten en cijfers

  • 10% van de Nederlanders heeft moeite om thuis 
te ontspannen
  • Een boswandeling van 3 uur 
kan ervoor z
    orgen dat je tot 1 week erna ontspannener bent.
  • Tussen de 16 
en 21% van de Nederlanders mediteert 
weleens
  • Muziek kan helpen te ontspannen. Tijdens het luisteren naar rustige muziek gaan hartslag en bloeddruk omlaag en neemt stress af. Sommige nummers doen angstgevoelens 
afnemen tot wel 65%.
  • Op een orgasme volgt ultieme relaxedheid. Het hormoon oxytocine komt vrij en dat zorgt voor warme gevoelens en ontspanning. Maar er is meer. De universiteit van Groningen maakte hersenscans van vrouwen die een orgasme beleefden. Wat bleek: de delen van het brein die zijn geassocieerd met alertheid en angst, vertoonden op dat moment nauwelijks activiteit.

Een app helpt

Wil je meditatie proberen maar weet je niet goed hoe je moet beginnen? Laat je helpen door een app.

• Bij Headspace heb je de keuze waaraan je wilt werken (bijvoorbeeld ontspannen, goed slapen of meer zelfvertrouwen) en kunt je daarbij naar passende korte meditaties luisteren. Headspace (alleen in jet Engels) is gratis te proberen.
• De Mindfulness App is in het Nederlands en biedt korte en lange meditaties. De app stuurt je reminders, zodat je weet dat het weer tijd is voor een rustmoment.
• De gratis VGZ Mindfulness-coach vraagt je hoeveel tijd je hebt en waar je bent (op je werk, onderweg of thuis) en geeft op basis daarvan ontspanningsoefeningen. Er zijn bijvoorbeeld trainingen die zich richten op een rustige ademhaling en oefeningen waarbij je stap voor stap je hele lichaam ontspant.

Tekst | Iris Vandemoortele
Illustratie | Mireille Schaap

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2018-48. Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

 

 

 

 

 

 

 

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.