Gijzelsoftware: zo merk je of je laptop geïnfecteerd is

Deel dit artikel:

De wereld werd vrijdag opgeschrikt door een internationale cyberaanval van criminelen. Inmiddels is de verspreiding van hun zogenoemde gijzelsoftware gelukkig stopgezet. Maar hoe herken je of jóuw laptop of pc gehackt is en hoe kun je dit een volgende keer voorkomen? 

Over de hele wereld raakten deze week computers geïnfecteerd met gijzelsoftware, waardoor ze niet meer functioneerden. Vooral de grote bedrijven en instanties waren het doelwit. Zo moesten Britse ziekenhuizen patiënten naar huis sturen, omdat artsen niet in hun dossier konden. Ook de computersystemen van grote telecom- en elektriciteitsbedrijven in Spanje, Rusland en Azië werden lam gelegd.

‘De wereld is zo’n beetje gered’

Gelukkig is er volgens het NOS al vrij snel een manier gevonden om de verspreiding van de software en het ingebouwde virus te stoppen. “De wereld is zo’n beetje gered,” aldus beveiligingsexpert Ronald Prins van beveiligingsbedrijf Fox-IT in het NOS Radio 1 Journaal.

Zo herken je de schadelijke software

Voor computers die al gehackt zijn, is er echter nog geen oplossing. Dus hoe herken je nou of die van jou met dit virus is besmet, en hoe kun je dit een volgende keer voorkomen? De NOS zette drie vragen en antwoorden op een rij.

1. Hoe komt de gijzelsoftware op mijn pc terecht?

De cybercriminelen hebben de software verspreid via e-mail. Ze stuurden berichten naar allerlei bedrijven en mensen over de hele wereld. In de betreffende e-mails zit een bijlage waarin een virus zit verstopt. Vaak wordt in de e-mail gevraagd om een wachtwoord te wijzigen of een prijs te verzilveren. Om dat te doen, moet je op een link klikken. Als je dat doet, installeert de ransomware zich ongemerkt op je computer. “Als je bij een bedrijf werkt, kan dat ook gebeuren als je collega op een verkeerde link klikt,” legt NOS-techredacteur Tim van Steenbergen uit. Mailtjes die je niet vertrouwt, kun je dus beter niet openen!

Vaak wordt in de e-mail gevraagd om een wachtwoord te wijzigen of een prijs te verzilveren

2. Wat gebeurt er als mijn pc is geïnfecteerd?

Als de gijzelsoftware eenmaal op een computer staat, kan er een rood scherm verschijnen met de mededeling dat de bestanden op de pc zijn versleuteld. Je kunt deze alleen terugkrijgen als je de criminelen geld betaalt (in bitcoins), wat de politie ten zeerste afraadt. De kans dat de boeven ooit gepakt worden, is ook nihil. “Als de bestanden zijn versleuteld, valt er weinig meer tegen te doen”, zegt Van Steenbergen. “Je kunt dan alleen nog je computer wissen en je bestanden terughalen via een back-up. Heb je geen back-up, dan ben je je bestanden kwijt.”

3. Hoe groot is de kans dat mijn laptop of pc wordt besmet?

“Die kans is er, maar als je je computer op tijd bijwerkt met de vereiste updates en goed oplet bij het openen van mailtjes is de kans niet zo groot”, stelt NOS-techredacteur Tim van Steenbergen gerust. Volgens softwarebedrijf Microsoft lopen mensen die antivirus-programma’s hebben en alle updates hebben geïnstalleerd, ook geen risico. De cyberaanvallen zijn bovendien vooral gericht tegen bedrijven: zij hebben veel meer te verliezen dan een paar vakantiefoto’s.

Zo bescherm je je computer tegen cyberaanvallen

1. Open nooit mails die je niet vertrouwt.

2. Zorg ervoor dat alle software op je computer is bijgewerkt, inclusief firewalls en antivirus-programma’s. Laat de functie ‘automatisch bijwerken’ aanstaan.

3. Zorg voor ijzersterke wachtwoorden, vooral voor internetbankieren en andere diensten die er echt toe doen, zoals je DigiD en e-mail. Gebruik zo’n wachtwoord ook nooit twee keer. Kun je ze moeilijk onthouden? Een wachtwoordenmanager kan je helpen.

4. Maak regelmatig een back-up (kopie) van al je bestanden, bijvoorbeeld op een externe harde schijf. Deze kun je los kopen. Met een back-up ben je niet meteen alles kwijt als je pc wordt gegijzeld.

Bron | NOS.nl

Ook goed om te weten

Bekijk ook: in ’99 moesten we nog niet zoveel hebben van de mobiele telefoon