Werk ohne Autor: ‘Ik liep nog een paar uur op wolkjes na het zien van deze film’

Deel dit artikel:

In de drie uur durende film Werk ohne Autor, die dit jaar was genomineerd voor Beste Niet-Engelstalige Film voor de Oscars, zien we Kurt Barnert (Tom Schilling), die opgroeit in Oost-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij krijgt te maken met de vreselijke dingen die gebeurden onder Hitlers bewind.

Zo wordt zijn lieve jonge tante Elisabeth (Saskia Rosendahl) die af en toe een beetje in de war is, bestempeld als ‘geestesziek’ en voor de ogen van de kleine Kurt afgevoerd.

Grote liefde

Al in zijn vroege jeugd wordt het duidelijk dat Kurt heel erg goed kan tekenen. Hij gaat uiteindelijk naar een kunstacademie in Oost-Duitsland, waar hij zijn grote liefde, ook een Elisabeth (actrice Paula Beer) ontmoet. Elisabeths vader, arts en professor Seeband, gespeeld door Sebastian Koch (de enige acteur die mij bekend voorkwam – hij had iets met onze Carice van Houten), is Kurt liever kwijt dan rijk. Hij was in de oorlog SS-arts en werkte fully mee aan het euthanasieprogramma van de nazi’s. Hij wil de nakomelingen van zijn dochter dan ook zuiver houden en Kurt is niet Arisch genoeg.

Succes

Uiteindelijk vluchten knapperds Kurt en Elisabeth naar het vrije West-Duitsland, waar ze in Düsseldorf gaan wonen en hij naar de kunstacademie gaat. Hoewel de kunst die hij maakt echt niet slecht is, spoort zijn mentor hem aan om naar ‘de waarheid’ te zoeken en zijn eigen stijl te ontdekken. Uiteindelijk lukt het hem, notabene door een foto van zijn enge schoonvader, een nieuwe vorm te vinden die puur van hem is.

Drie periodes

Filmmaker Florian Henckel von Donnersmarck liet zich, las ik, inspireren door het bewogen leven van de Duitse kunstenaar Gerhard Richter, geboren in 1932 in Dresden, waar een deel van de film zich ook afspeelt. De film is opgedeeld in drie periodes: het nazibewind in 1937, de communistische DDR na de Tweede Wereldoorlog en het democratische West-Duitsland vanaf het einde van de jaren vijftig. Daarom duurt de film ook zo lang. Wat mij betreft hadden ze het eerste deel een stuk kunnen inkorten, dan hadden we ook de echt heftige (oorlogs)scènes niet hoeven zien. Aan de andere kant geeft het ook wel weer een goed beeld van de jeugd van Kurt en snap je waarom hij is zoals hij is. Grappige scène vond ik die waarin Kurts vader, anti-Hitler, een tip krijgt van zijn andere zoon: “Zeg gewoon drei liter als je moet groeten, dat horen ze niet!”

Romantisch!

Ondanks dat het een lange zit is heb ik me geen seconde verveeld. Er zaten prachtige scènes in alle drie de delen, maar vooral het laatste deel vond ik mooi. De liefde tussen Kurt en Elisabeth is sterk en de romantiek is zo mooi. De vriendschappen die Kurt sluit op beide kunstacademies geven de film ook de nodige luchtigheid. In recensies lees ik dat er in de film behoorlijk wat platitudes (vrouwelijk naakt) en cliche’s zitten en dat sommige dingen wat simpel voorgesteld worden, maar daar heb ik me totaal niet aan gestoord. Nog een paar uur na de film liep ik op wolkjes, heerlijk een beetje zwelgend in deze ‘lofzang op de kunst.’ Ik zou zeggen, als je een avond of middag vrij hebt, ga Werk Ohne Autor zien!

Eindredacteur Alexandra Holscher (52) is getrouwd en moeder van drie kinderen (15, 18 en 21). Naast haar werk is ze mantelzorger voor haar moeder van 92. Om te ontspannen doet ze aan yoga, bootcamp en zingt ze in een koor. Ze houdt van films kijken en ‘met haar handen bezig zijn’.