65-plus en slaapproblemen? Slik liever geen pillen!

Deel dit artikel:

Neem je weleens een pilletje om beter te kunnen slapen? Probeer daar dan mee te stoppen, zéker als je al wat ouder bent. Dat adviseert hoogleraar medicatieveiligheid Patricia van den Bemt. Slaappillen zorgen elk jaar weer voor duizenden valpartijen en botbreuken onder 65-plussers.

Uit nieuw onderzoek naar medicatieveiligheid, dat Van den Bemt deed voor het Erasmus MC, blijkt dat een groot deel van deze ongelukken (bij zo’n zevenduizend mensen per jaar) wordt veroorzaakt door slaapmedicatie. Dit meldt het AD. De pillen hebben als belangrijke bijwerking dat je overdag versuft bent, waardoor je trager reageert, makkelijker je evenwicht kunt verliezen en kunt vallen. Vooral bij ouderen die slecht ter been zijn, kan dit leiden tot vervelende blessures, botbreuken of erger.

‘Hooguit twintig minuten extra slaap’

Volgens de onderzoekster schrijven huis- en verpleeghuisartsen veel te snel slaappillen voor, terwijl ze niet eens zo veel effect hebben. Slaapdeskundige Hans Hamburger van het Amsterdam Slaap Centrum in het Boerhaave MC legt uit: “De middelen geven je wel het gevoel dat je doorslaapt, maar je wint er hooguit twintig minuten extra slaaptijd mee.” Thuisarts.nl stelt bovendien dat slaapmiddelen alleen voordelen hebben bij kortdurend gebruik. Als je ze langer dan twee weken slikt, helpen ze steeds minder. Waardoor je er weer meer van nodig hebt. En: hoe langer je ze gebruikt, hoe moeilijker het is om te stoppen. Na twee weken kun je al verslaafd zijn aan slaappillen, stelt ook het Erasmus MC.

Beter: veel bewegen en geen dutjes overdag

Ouderen zouden er volgens de slaapdeskundige daarom beter aan doen om veel te bewegen (doe dit bij voorkeur buiten, want daglicht stimuleert de aanmaak van melatonine ’s avonds), regelmatig te eten, minder alcohol te drinken en belangrijk: overdag geen dutjes te doen. “Die tijd wordt genadeloos van de nachtrust afgetrokken,” zegt hij in het Algemeen Dagblad. Ook het Trimbos-instituut, dat al jaren waarschuwt voor de gevaren van slaapmiddelen, ziet dat mensen beter gaan slapen als ze gewoon goed worden voorgelicht in plaats van een pil voorgeschreven te krijgen. Zo wijst het instituut in de Nationale Drug Monitor 2016 op een Canadees onderzoek waaruit blijkt dat het slikken van slaappillen met een derde afnam door goede voorlichting, terwijl de deelnemers wel beter sliepen.

Gratis online slaaptraining

Op de website snelbeterinjevel.nl kun je een gratis online training volgen om zelfstandig te werken aan je slaapproblemen. Ook zijn er trainingen voor pieker- of stressklachten. Je krijgt verschillende oefeningen die dit soort klachten kunnen helpen verminderen. De trainingen zijn ontwikkeld door het Trimbos-instituut.

Afbouwen slaappillen

Gebruik je al langer slaappillen en wil je er vanaf? De zwaarste periode is de eerste twee tot drie weken na het stoppen. Dan krijg je namelijk ontwenningsverschijnselen, zoals moeilijker slapen, en is de verleiding groot om weer een pilletje te nemen. Thuisarts.nl geeft de volgende tips om makkelijker zonder te kunnen en niet terug te vallen.

– Maak afspraken met je huisarts over het langzaam afbouwen van de slaapmiddelen en stel samen een schema op.
– Kies een gunstige stopperiode: er moeten niet net allerlei problemen of spannende zaken spelen.
– Vertel je naaste omgeving (thuis en op het werk) dat je gaat stoppen, zodat iedereen er begrip voor heeft als je tijdelijk wat prikkelbaar bent.
– Bereid je voor op eventuele tegenslagen: vraag van tevoren aan familie, collega’s en kennissen of ze je op moeilijke momenten willen steunen.
– Bedenk vooraf wat je allemaal zou kunnen doen om te zorgen dat je het volhoudt om geen slaapmiddelen meer te gebruiken.
– Neem geen andere middelen, zoals alcohol. Ook geen kalmeringsmiddelen (tenzij voorgeschreven om het afbouwen makkelijker te maken).
– Volg de slaapadviezen op: zo verbeter je je slaapgewoontes langdurig en voorkom je dat slaapproblemen terugkomen of verergeren.
– Overweeg een slaapcursus, zelfhulpgroep (vaak georganiseerd door de thuiszorg) of een online slaaptraining.

Bron | Thuisarts.nl, iStock (beeld)
Ook goed om te weten