Helga van Leur: ‘Mijn ouders hebben me op het hart gedrukt iets moois van mijn leven te maken’

Helga van Leur

Deel dit artikel:

Het weer is haar werk, haar passie. Maar dat ze er ooit iets mee zou gaan doen op tv – en dat nu nog steeds doet – had Helga van Leur (46) nooit gedacht.

“Mijn moeder had zon bij me besteld,” zegt Helga van Leur, terwijl ze naar de grijze lucht kijkt. Ze stond net nog in een jurkje met korte mouwtjes te koukleumen voor geopende tuindeuren, terwijl de fotograaf, gehuld in dikke winterjas, van buitenaf foto’s van haar maakte voor deze voorjaars-Margriet. Het klinkt aantrekkelijk, weer op bestelling, maar het had Helga’s vak er bepaald niet spannender op gemaakt. Deze maand presenteert ze twintig jaar het weerbericht bij RTL. Nadrukkelijk géén weersvoorspelling, zoals mensen soms zeggen, maar een weersverwachting. Bij voorspellen kijk je in een glazen bol, vindt Helga, terwijl haar weersverwachtingen tot stand komen op basis van haar kennis, metingen en computermodellen. Maar dan nog kan er in de atmosfeer in korte tijd zó veel veranderen, dat haar weerpraatje niet altijd precies uitkomt. Wie Helga in haar studententijd had gezegd dat ze zo’n lange tv-carrière tegemoet ging, had zij voor gek versleten. Geen haar op haar hoofd die dacht aan zo’n zichtbare baan. “Daar was ik veel te verlegen voor,” zegt ze. Ze studeerde Bodem, Water en Atmosfeer aan de universiteit in Wageningen, omdat ze op school hield van natuur- en aardrijkskunde en ‘iets’ wilde doen met landschappen en misschien meteorologie. Tijdens een stage bij MeteoConsult, waar weerberichten voor diverse media worden gemaakt, werd haar belangstelling in de ‘weercommunicatie’ aangewakkerd. “Ik ontdekte dat het vak veel gevarieerder is dan ik dacht. Mensen zien alleen dat praatje op tv, maar daar gaat veel uitzoekwerk aan vooraf. De uitdaging is complexe informatie in een trechter te gieten en op een duidelijke manier op een groot publiek over te brengen.” Na haar stage kwam Helga vast bij MeteoConsult te werken: eerst achter de schermen, maar algauw presenteerde ze weerberichten op de radio en kwam het verzoek of ze een screentest wilde doen voor het pas opgerichte RTL 5. “Dat wilde ik écht niet. Ik vond radio al eng genoeg en bleef liever op de achtergrond. Ik ben vroeger vrij veel gepest, dus ik was bang om naar buiten te treden, bang dat iedereen daar wat van zou vinden. En dat terwijl er toen nog geen social media was! Ik denk dat ik het nu niet meer had gedurfd. Vroeger kreeg je soms een brief of een opmerking op straat, nu wordt er tijdens mijn weerpraatje van alles over mij getwitterd.” Uiteindelijk wist weerman John Bernard Helga ervan te overtuigen dat ze die screentest moest doen. “RTL 5 was een kleine zender en Peter Timofeeff zou mijn begeleider worden. Ik waagde de gok en zo werd ik weervrouw bij RTL.”

Is het werk sindsdien erg veranderd?
“Ja, twintig jaar geleden tekende ik de weerkaartjes nog op papier en die zette de grafische afdeling dan om in beelden voor televisie. En tijdens de uitzending klikte de regie de afbeeldingen door. Nu doe ik alles zelf: filmpjes monteren, kaarten maken op de presentatiecomputer en doorklikken tijdens de uitzending.”

Wanneer ben je tevreden over je praatje?
“De keren dat ik in die twintig jaar dacht: yes, zo moet-ie zijn, kan ik op één hand tellen. Ik heb meestal wel wat aan te merken: dat mijn intonatie niet goed was, dat ik te weinig pauzes nam of iets vergat. Ik gebruik geen autocue. De belangrijkste dingen die ik wil vertellen moet ik in de kaarten verwerken. Tijdens de presentatie sta ik voor een groen scherm en zie ik op een televisie aan de zijkant wat ik aanwijs. Maar als ik van top tot teen in beeld kom, mag dat beeldscherm niet te zien zijn, dus staat het soms negen meter ver. Dan kan ik die getalletjes niet meer lezen. Soms gaat er dan weleens wat mis.”

Dat is vaak erg grappig, zoals in november, toen je even niet meer wist waar Marokko en Cyprus lagen.
(Schatert) “Dat was zó erg, ik ging door de grond! Ik was van plan om die uitzending nooit meer terug te kijken, maar ik kreeg zo ontzettend veel leuke reacties op die blunder, dat ik ’m alsnog zelf op social media heb gezet. Mensen vinden het blijkbaar leuk als iets misgaat, dat maakt het menselijk. Ik kan mijn onzekerheid tegenwoordig ook beter naast me neerleggen dan vroeger, al vraag ik me nóg continu af of ik het wel goed doe. Ik denk dat dit werk op mijn pad is gekomen omdat ik daarmee moest leren omgaan. Ik kan steeds vaker denken: ik ben zoals ik ben. Dat hoort ook wel bij ouder worden, denk ik.”

Weerpraatjes duren nooit lang: kun jij in dat korte bestek je ei wel kwijt?
“Niet helemaal, maar daarom geef ik veel lezingen. Dan kan ik wel drie kwartier ingaan op een onderwerp als klimaatverandering en veel meer duiding geven. Toch probeer ik in mijn weerpraatjes ook altijd iets méér te stoppen dan alleen de weersverwachting. Ik zoek naar iets waarvan de kijker denkt: hé, dat wist ik nog niet. Bijvoorbeeld dat er een halfuur verschil zit tussen de daglengte in Noord- en Zuid-Nederland. Als ik zo’n feitje tegenkom, vind ik dat kicken om te vertellen in de uitzending.”

Je maakt op tv een opgeruimde indruk. Ben je altijd zo?
“Nee, alleen in die vier minuten.” (lacht) “Het hoort wel bij me, ja, ik ben meestal een positief mens, al hangt het van de periode van de maand af.” (lacht) “En als ik suiker eet, word ik ook chagrijnig. Ik geloof dat ik dat goede humeur van mijn moeder heb. Qua uiterlijk lijk ik op mijn vader, qua karakter op haar. Zij piept zelden en houdt van aanpakken. Ze heeft een behoorlijk medisch rugzakje, maar onderneemt van alles: ze ging naar China voor een cursus tai chi en met vriendinnen op vakantie naar Frankrijk. Daar heb ik diep respect voor. Twee zomers geleden ben ik samen met haar naar IJsland geweest en dat was ook zo’n leuke reis, omdat we allebei die ‘pluk de dag’-instelling hebben.”

Hoe zag het gezin eruit, waarin je bent opgegroeid?
“Mijn ouders zijn van oorsprong katholiek, maar leerden mijn zus, die anderhalf jaar jonger is, en mij al snel dat geloof iets is wat uit jezelf moet komen. Ik ben gedoopt en heb communie gedaan, maar ben verder niet gelovig opgevoed. Ik heb ook niets met religie, als ik eerlijk ben, vooral omdat er zo veel leed in de wereld door wordt veroorzaakt. Mijn vader werkte als manager, mijn moeder parttime in het onderwijs. Ze hebben ons altijd gestimuleerd om het beste uit onszelf te halen. Ik heb moeten knokken voor school, ik was een vroege leerling. Ik haalde vaak zesjes, maar er werd door de leerkrachten niet gekeken naar hoe dat kwam. Waarschijnlijk omdat ik teruggetrokken was en de aandacht uitging naar de schreeuwers in de klas. Ik denk zelf dat ik niet goed wist hoe ik moest leren voor een proefwerk. Ik kreeg in groep acht een mavo-advies. Mijn ouders zijn daar voor gaan liggen en toen mocht ik naar de havo. Op mijn zestiende was ik klaar, dus plakte ik er nog twee jaar vwo aan vast. Daar ging ik fluitend doorheen. Zo kwam ik op de universiteit, waarvan ik dacht dat het niet voor mij was weggelegd. Mijn ouders hebben me het vertrouwen gegeven dat ik iets kon en me op het hart gedrukt iets moois van mijn leven te maken.”

Dit is een gedeelte uit het interview met Helga van Leur uit Margriet 2017-16. Deze editie kun je nabestellen via Magazine.nl. Ook kun je het hele interview lezen via Blendle.

Interview | Bas Maliepaard
Fotografie | Ester gebuis
Visagie | Gerard de Haan
Styling | Esther Loonstijn

Ook leuk om te lezen

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief